ABD Hazine Bakanlığı, eski Suriye hükümetine yaptırım uygulayan 2019 tarihli Sezar Suriye Sivil Koruma Yasası’nı, yaygın olarak Sezar Yasası olarak bilinen yasayı kaldırdı.
ABD Hazine Bakanlığı: Suriye’ye yönelik yaptırımların askıya alınması, Rusya ve İran’ı ilgilendiren bazı işlemleri kapsamıyor.
ABD, Suriye’ye yönelik Sezar Yasası yaptırımlarının uygulanmasını 180 gün süreyle kısmen askıya aldı
Sezar Yasası
2019 tarihli Sezar Suriye Sivil Koruma Yasası , aynı zamanda Sezar Yasası olarak da bilinir ve eski Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad da dahil olmak üzere eski Suriye hükümetine Suriye halkına karşı işlenen savaş suçlarından dolayı yaptırım getiren bir Amerika Birleşik Devletleri yasasıdır.
ABD Hazine Bakanlığı’ndan Suriye’ye Yönelik Sezar Yasası Yaptırımlarının Askıya Alınması Duyurusu
ABD Hazine Bakanlığı (U.S. Department of the Treasury), Suriye’ye yönelik “Sezar Suriye Sivil Koruma Yasası” (Caesar Syria Civilian Protection Act of 2019) yaptırımlarının büyük ölçüde askıya alındığını resmi olarak duyurdu. Bu gelişme, 2025 yılında ABD’nin Suriye politikasında önemli bir dönüm noktası oluşturuyor.
Arka Plan: Sezar Yasası Nedir?
- Sezar Yasası, 2019 yılında ABD Kongresi tarafından kabul edilen bir yasa. Adını, Suriye rejiminin işlediği suçları ifşa eden bir eski Suriyeli subayın kod adı “Sezar”dan alıyor.
- Amaç: Beşar Esad rejimine ve destekçilerine (örneğin Rusya, İran) ekonomik baskı uygulamak, sivil halkı korumak ve rejimin savaş suçlarını engellemek.
- Etkileri: Suriye hükümeti, kurumları ve onlarla iş yapan yabancı şirketlere yönelik ikincil yaptırımlar (secondary sanctions) getiriyordu. Bu, Suriye’nin ekonomisini izole ederek yeniden inşasını engelliyordu.
Ne Oldu? Zaman Çizelgesi
ABD’nin yaptırımları kaldırma süreci, 2025’te hız kazandı. İşte ana adımlar:
- 13 Mayıs 2025: Başkan Donald Trump, Suudi Arabistan’daki Körfez İşbirliği Konseyi zirvesinde, Suriye’ye yönelik yaptırımların “kaldırılacağını” duyurdu. Amaç: Suriye’ye “yeni bir başlangıç” vermek ve ekonomiyi yeniden canlandırmak.
- 23 Mayıs 2025:
- Hazine Bakanlığı, Genel Lisans 25 (GL 25)’i yayınladı. Bu lisans, Suriye yaptırımlarını (Syrian Sanctions Regulations) etkili bir şekilde askıya alarak, ABD ve yabancı şirketlerin Suriye ile geniş kapsamlı ticari işlemler yapmasını (yatırım, finansal hizmetler, petrol ticareti vb.) yetkilendirdi.
- Dışişleri Bakanlığı, Sezar Yasası kapsamında 180 günlük zorunlu yaptırımların muafiyetini (waiver) ilan etti. Bu, elektrik, su, sanitasyon ve insani yardım gibi kritik sektörlerde yatırımları kolaylaştırdı.
- 30 Haziran 2025: Trump, Yürütme Emri (E.O.) yayınlayarak Suriye yaptırımlarını tamamen sona erdirdi (etkili tarih: 1 Temmuz 2025). Bu emir, ulusal acil durumu kaldırdı ve Hazine ile Dışişleri Bakanlıklarını, Sezar Yasası’nı kısmen veya tamamen askıya alma talimatı verdi.
- Güncel Durum (10 Kasım 2025): Yaptırımlar askıda kalmaya devam ediyor. Hazine Bakanlığı, bu adımların Suriye’nin yeni hükümetini (Muhammed el-Şara liderliğindeki) desteklemek ve istikrarı teşvik etmek için atıldığını vurguluyor. Ancak, Esad rejimiyle bağlantılı kişiler (insan hakları ihlalcileri, Captagon uyuşturucu kaçakçıları, IŞİD veya El Kaide bağlantılılar, İran vekilleri) SDN Listesi’nde kalmaya devam ediyor.
Neden Bu Karar Alındı?
- Siyasi Değişim: 2025’te Suriye’de rejim değişikliği sonrası yeni yönetim, terör örgütlerine sığınak vermeme ve azınlık haklarını koruma taahhüdünde bulundu. Trump yönetimi, bu adımla Suriye’yi IŞİD karşıtı koalisyona dahil etmeyi ve büyükelçiliği yeniden açmayı planlıyor.
- Ekonomik Nedenler: Yaptırımlar, Suriye’nin on yıllardır süren iç savaş sonrası yeniden inşasını engelliyordu. Kaldırılması, milyarlarca dolarlık yatırımı çekerek istikrarı artırmayı hedefliyor.
- Ulusal Güvenlik: ABD, yaptırımların “artık amacına hizmet etmediğini” belirterek, Suriye’nin istikrarının bölgesel barışa katkı sağlayacağını savundu. Ancak, Kongre’ye raporlama zorunluluğu getirildi; eğer kriterler bozulursa yaptırımlar geri gelebilir.
Etkileri Neler Olabilir?
- Olumlu: Suriye ekonomisi canlanabilir; AB ve Körfez ülkeleri de benzer adımlar atabilir (örneğin AB, Şubat 2025’te enerji ve ulaşım yaptırımlarını askıya aldı).
- Riskler: Eleştirmenler (örneğin bazı Kongre üyeleri), Esad yanlılarının dolaylı fayda görebileceğini ve terör riskinin artabileceğini söylüyor. Yaptırımlar “kademeli” olarak kalıcı hale getirilmek isteniyor.
- Güncel Gelişme: Bugün (10 Kasım 2025), Trump’ın Beyaz Saray’da Suriye Devlet Başkanı el-Şaraa’yı ağırlayacağı ve yaptırımların tam askıya alınmasını görüşeceği belirtiliyor.
Bu karar, ABD’nin Orta Doğu politikasında pragmatik bir dönüşü işaret ediyor.
Kaynak: Musitem Haber
