Rus Hava-Uzay Kuvvetleri’ne bağlı Tu-95MS stratejik bombardıman uçakları, Su-35S ve Su-30SM avcı uçaklarının eşlik ettiği, Bering ve Ohotsk Denizleri’nin tarafsız suları üzerinde 14 saatten uzun süren planlı bir uçuş gerçekleştirdi. Bombardıman uçakları havada yakıt ikmali gerçekleştirdi.
NORAD, iki Tu-95MS bombardıman uçağı ve iki Su-35SM avcı uçağının Alaska Hava Savunma Tanımlama Bölgesi’ne (ADIZ) girdiğini ve bu durumun, uçaklar ADIZ’den çıkana kadar onları takip etmek ve engellemek için bir E-3C Sentry, dört F-16 avcı uçağı ve dört KC-135R tanker uçağının konuşlandırıldığını bildirdi.
Kuzey Amerika Hava Savunma Komutanlığı (NORAD) tarafından yapılan açıklamada, Rus savaş uçaklarına karşı önlem alındığı kaydedildi.
Açıklamada, “NORAD, 24 Eylül 2025’te Alaska Hava Savunma Tanımlama Bölgesi’nde (ADIZ) görev yapan iki Tu-95 ve iki Su-35 uçağını tespit edip takibe aldı.
NORAD, tespit ve müdahale için bir E-3, dört F-16 ve dört KC-135 tanker uçağıyla karşılık verdi” ifadeleri kullanıldı.
Rus askeri uçaklarının uluslararası hava sahasında kaldığı, ABD veya Kanada hava sahasına girmediği belirtilen açıklamada, Alaska açıklarındaki bu Rus uçuşlarının düzenli olarak gerçekleştiği ve bir tehdit olarak görülmediği aktarıldı.
Ayrıca: Macar savaş uçakları, Baltık Denizi üzerinde 5 Rus uçağına müdahale etti.
Üç MiG-31, bir Su-30 ve bir Su-35’in de aralarında bulunduğu Rus uçakları, Letonya hava sahası yakınlarında Baltık Denizi üzerinde uçtu.
2025’te Rus Savaş Uçaklarının Avrupa Hava Sahası İhlalleri
2025 yılında, özellikle Ukrayna savaşı bağlamında, Rus hava unsurlarının (savaş uçakları ve dronlar) NATO üyesi Avrupa ülkelerinin hava sahasını ihlal etmesi, gerilimi önemli ölçüde artırdı. Bu ihlaller, NATO’nun doğu kanadını test eden bir dizi provokasyon olarak görülüyor.
Başlıca İhlal Olayları
Aşağıdaki tablo, 2025’te kaydedilen önemli ihlalleri kronolojik olarak listeliyor. İhlaller genellikle Baltık Denizi ve Karadeniz bölgelerinde yoğunlaşıyor.
| Tarih | Ülke | İhlal Detayı | NATO/Ulusal Tepki |
|---|---|---|---|
| Nisan 2025 | Norveç | Rus hava unsurları (uçaklar) hava sahasını 1 kez ihlal etti. | Norveç hükümeti, kasıtlı mı yoksa kaza mı belirsiz olduğunu belirtti. |
| Temmuz 2025 | Norveç | İkinci ihlal; detaylar sınırlı. | Norveç, Rusya ile sınır komşusu olarak artan gerilimi vurguladı. |
| Ağustos 2025 | Norveç | Üçüncü ihlal; hava unsurları hava sahasına girdi. | NATO, genel olarak Rusya’nın “sorumsuz davranışlarını” kınadı. |
| 10 Eylül 2025 | Polonya | 19-20 Rus dronu (Shahed/Geran tipi) Ukrayna saldırısı sırasında hava sahasına girdi; 3’ü vuruldu | NATO Acil Hava Devriye Görevi devreye girdi; Polonya Başbakanı Donald Tusk, 19 dronun kaydedildiğini doğruladı. NATO Article 4 danışmanlığı talep edildi. |
| Orta Eylül 2025 | Romanya | Rus dron (Geran tipi) hava sahasında 50 dakika izlendi; parçalar Romanya topraklarına düştü. | Romanya Yüksek Savunma Konseyi toplandı; NATO, dronları tespit etti ve yeni yaptırımlar önerdi. |
| 19 Eylül 2025 | Estonya | 3 Rus MiG-31 savaş uçağı (Kinzhal füzeli) Baltık Denizi üzerinde 12 dakika hava sahasını ihlal etti; transponder kapalı, iletişim yok. | NATO İtalyan F-35’leri devreye soktu ve uçakları uzaklaştırdı. Estonya Article 4’ü tetikledi; AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas “aşırı tehlikeli provokasyon” dedi. |
| 20 Eylül 2025 | Polonya | 2 Rus savaş uçağı Baltık Denizi’nde Polonya petrol platformu üzerinde alçak uçuş yaptı. | Polonya, NATO’yu bilgilendirdi; güvenlik bölgesi ihlali olarak nitelendirildi. |
| 21 Eylül 2025 | Baltık Denizi (Almanya) | Rus Il-20M keşif uçağı transponder kapalı olarak uluslararası hava sahasında uçtu. | Alman Eurofighter’lar havalandı ve uçağı engelledi. |
| 25 Eylül 2025 | Alaska (ADIZ) | “NORAD, 24 Eylül 2025’te Alaska Hava Savunma Tanımlama Bölgesi’nde (ADIZ) görev yapan iki Tu-95 ve iki Su-35 uçağını tespit edip takibe aldı. | ABD savaş uçaklarının Alaska açıklarında 4 Rus savaş uçağını önlemek için havalandığı bildirildi. |
| 25 Eylül 2025 | Letonya Baltık Denizi | Üç MiG-31, bir Su-30 ve bir Su-35’in de aralarında bulunduğu Rus uçakları, Letonya hava sahası yakınlarında Baltık Denizi üzerinde uçtu. | Macar savaş uçakları, Baltık Denizi üzerinde 5 Rus uçağına müdahale etti. |
Toplam İhlal Sayısı: Estonya’ya göre, Rusya 2025’te Estonya hava sahasını en az 4 kez ihlal etti; bu, NATO genelinde daha geniş bir pattern’in parçası.
Genel Pattern: İhlaller, Zapad-2025 Rusya-Belarus tatbikatı sonrası arttı. NATO, bunları “kasıtlı ve sorumsuz” olarak tanımlıyor; Rusya ise “uluslararası kurallara uyuldu” diye reddediyor.
Uluslararası Tepkiler ve Sonuçlar
- NATO: 23 Eylül’de Kuzey Atlantik Konseyi toplandı ve Rusya’ya “tüm gerekli araçları kullanma” uyarısı yaptı. Yeni operasyon “Eastern Sentry” başlatıldı; 8 ülke (Polonya dahil) varlığını SACEUR’a devretti. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, vurma kararlarının “gerçek zamanlı istihbarata” göre alınacağını belirtti.
AB ve Ülkeler:
- Estonya Başbakanı Kristen Michal: “Kabul edilemez ihlal.”
- Fransa: “Uluslararası hukukun bariz ihlali.”
- İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper: “NATO hava sahasında izinsiz uçaklara müdahale edeceğiz.”
- Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski: “Bir sonraki sefer vurulursa şikayet etmeyin.”
- AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen: Yeni yaptırımlar önerdi; Kopenhag’da 1 Ekim’de tartışılacak.
ABD: Başkan Donald Trump, “Büyük sorun olabilir” dedi ve NATO’ya güçlü eylem çağrısı yaptı.
Rus Tepkisi: Savunma Bakanlığı, Estonya ihlalini reddetti; “Nötr sular üzerinde uçuş” dedi. Rusya Büyükelçisi Aleksey Meshkov: “NATO bir Rus uçağını vurursa savaş demek.”
BM: 22 Eylül’de Güvenlik Konseyi acil toplantı yaptı; Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, “küresel barışa tehdit” dedi.
Değerlendirme
Bu ihlaller, Rusya’nın NATO’yu test ettiği bir “eskalasyon kampanyası” olarak yorumlanıyor. NATO, vurma kurallarını (rules of engagement) gözden geçiriyor; örneğin Litvanya ve Romanya yeni prosedürler kabul etti. Ancak Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, “eskalasyon tuzağına düşmeyin” diye uyardı. 2015’te Türkiye’nin Rus uçağını vurması gibi olaylar, gerilimi artırabilir. Durum dinamik; NATO doğu kanadını güçlendiriyor (RAF Typhoon’lar Polonya’ya konuşlandırıldı).
Yetkililer, Avrupalı diplomatların, NATO’nun hava sahası ihlallerine yanıt vermeye hazır olduğunu, buna Rus uçaklarını düşürmek de dahil olmak üzere, Rusya’yı özel olarak uyardıklarını söylüyor.
Avrupalılar Rus uçağını VURMAYA hazır – Bloomberg haberine göre
“NATO bir Rus uçağını düşürürse, bu SAVAŞ olur” diyor Rusya’nın Fransa Büyükelçisi Meşkov
Moskova’daki Avrupalı diplomatlar, Estonya hava sahasının ihlal edildiği iddiasının BİLİNÇLİ bir provokasyon olduğunu iddia ediyor.
Kaynak: Musitem Haber
