Çin devlet şirketi savunma elektroniği firması CETC’nin açıklamasına göre, Çin ve Brezilya uzay teknolojileri için ortak bir laboratuvar kurmaya başladı. Bu, iki ülke Güney Amerika’da büyük bir teleskop projesini ilerletirken bilimsel bağları daha da derinleştiriyor.
Bu artan iş birliği, son zamanlarda ABD’nin Latin Amerika ülkelerine Çin ile olan bağlarını, uzay da dahil olmak üzere, kesmeleri veya en aza indirmeleri yönündeki baskısıyla tezat oluşturuyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana, bölgedeki liderler Çin’in gözüne girmeye ve cezalandırıcı gümrük tarifelerinden kaçınmaya çalışırken, Şili ve Arjantin’deki iki Çin teleskop projesi donduruldu.
ABD yetkilileri, bu Çin teleskoplarını Pekin’in Amerikan toprakları ve Washington’ın bölgedeki faaliyetleri üzerindeki gözetim yeteneklerini artırmak için kullanabileceği araçlar olarak tanımladı; bu bölge, Çin’in vatan savunması için hayati önem taşıdığı bir bölge olarak görülüyor. Çin ise Washington’ı müdahale ve bilimsel işbirliğini siyasallaştırmakla suçlayarak karşılık verdi.
CETC’nin Ağ İletişimi Araştırma Enstitüsü, Brezilya’nın Campina Grande Federal Üniversitesi ve Paraíba Federal Üniversitesi ile Çin-Brezilya Ortak Radyo Astronomi Teknolojisi Laboratuvarı’nı kurmak için bir anlaşma imzaladı.
BINGO, EVRENİN YAPISINI VE KARANLIK ENERJİYİ İNCELEMEK İÇİN YARDIMCI OLUYOR
CETC Salı günü yaptığı açıklamada, ortak laboratuvarın astronomik gözlem ve derin uzay keşfi için öncü araştırmaları destekleyeceğini belirtti.
Laboratuvar girişimi, Çin ve Brezilya’nın evrenin yapısını ve karanlık enerjiyi incelemeye yardımcı olmak üzere tasarlanan BINGO radyo teleskobunda ilerleme kaydettiği bir dönemde gerçekleşiyor.
Çin ve Brezilya, ABD’nin Latin Amerika ülkelerini Çin ile ilişkilerini sınırlamaya yönelik baskılarına rağmen, uzay teknolojileri alanında yeni bir ortak laboratuvar kurdu.
Gelişmenin Özeti
- Tarih ve Duyuru: 10 Aralık 2025’te açıklanan bu işbirliği, Çin’in devlet destekli savunma elektroniği şirketi CETC (China Electronics Technology Group Corporation) tarafından duyuruldu. Laboratuvar, astronomik gözlem ve derin uzay keşif araştırmalarını destekleyecek şekilde tasarlandı.
- Amaç ve Kapsam: Proje, Güney Amerika’daki BINGO radyo teleskobu girişimiyle uyumlu olarak, iki ülkenin bilimsel bağlarını güçlendirmeyi hedefliyor. Bu, uzay hava durumu izleme, uydu teknolojileri ve veri paylaşımı gibi alanlarda ortak çalışmaları kapsıyor.
ABD Baskısı Bağlamı
ABD, Çin’in Latin Amerika’daki etkisini sınırlamak için diplomatik ve ekonomik baskı uyguluyor. Bu, özellikle uzay ve teknoloji alanlarında geçerli; örneğin, NASA’nın Çin ile işbirliğini kısıtlayan “Wolf Değişikliği” (2011) gibi yasalar var. Buna rağmen Brezilya, “evrenselci” bir yaklaşımla (aktif tarafsızlık) hem ABD hem Çin ile işbirliğini sürdürüyor. Bu laboratuvar, Çin-Brezilya Earth Resources Satellite (CBERS) programının (1988’den beri devam eden) bir uzantısı niteliğinde ve ABD’nin Artemis Ay programı gibi projelere Brezilya’nın katılımını etkilemiyor.
Arka Plan: Çin-Brezilya Uzay İşbirliği
Çin ve Brezilya arasındaki uzay ortaklığı köklü:
- CBERS Programı: 1988’de başlayan bu program, Dünya gözlem uydularının geliştirilmesi ve fırlatılması üzerine odaklanıyor. Bugüne kadar 6’dan fazla uydu başarıyla uzaya gönderildi.
- Önceki Laboratuvarlar: 2015’te kurulan Çin-Brezilya Uzay Hava Durumu Ortak Laboratuvarı (CBJLSW), Uluslararası Meridyen Çevresi Programı’nın (ISWMCP) bir parçası olarak düşük enlemlerdeki uzay ortamı araştırmalarını yürütüyor. Bu yeni laboratuvar, o temeli genişletiyor.
- Diğer Projeler: Brezilya, Çin’in Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) girişimine de 2023’ten beri katılıyor; bu, Güney-Güney işbirliğinin bir örneği.
Bu adım, BRICS ülkeleri (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) arasındaki uzay koordinasyonunu da güçlendiriyor
Kaynak: Musitem Haber
