BM Güvenlik Konseyi, Suriye Devlet Başkanı Ahmad al-Sharaa ‘nın yaptırımlar listesinden çıkarılmasına ilişkin kararı kabul etti

BM Güvenlik Konseyi, Suriye Devlet Başkanı Ahmad al-Sharaa ve İçişleri Bakanı Anas Hattab’ın yaptırımlar listesinden çıkarılmasına ilişkin kararı kabul etti

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, bugün (6 Kasım 2025) Suriye Devlet Başkanı Ahmad al-Sharaa (Ahmed eş-Şara) ve İçişleri Bakanı Anas Hattab’ın (Enes Hattab) terörle bağlantılı yaptırımlar listesinden çıkarılmasına ilişkin ABD öncülüğündeki tasarıyı kabul etti

Bu karar, Konsey’in 1267/1989/2253 sayılı IŞİD (DAEŞ) ve El Kaide yaptırım rejimi kapsamındaki listelerden bu iki ismin delist edilmesini öngörüyor ve Suriye’nin istikrarı ile yeniden inşası için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Pazartesi günü Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesi planlanan Suriye’nin geçici Devlet Başkanı Ahmed el Şara’ya yönelik yaptırımları kaldırdı.

Göz Atın

Avrupa, İsrail’in 2026 Eurovision’a katılmasına izin verme kararı aldı.

Hong Kong’da çok sayıda gökdeleni vuran büyük yangında ölü sayısının 146’ya yükseldiği bildirildi.

Honduras 2025 Genel Seçimleri: Sandıklar Açıldı

Güney Asya’daki Sel Felaketi: Endonezya, Tayland ve Sri Lanka’da Ölü Sayısı Yükseliyor

Al-Sharaa, El Nusra Cephesi’nin halefi olan HTŞ’nin liderliği nedeniyle yaptırımlara maruz kaldı.

Perşembe günü kabul edilen ABD destekli karar, Suriye’nin geçici İçişleri Bakanı Anas Hattab’a yönelik yaptırımları da kaldırdı. Tedbir 14 lehte oyla kabul edilirken, Çin çekimser kaldı.

ABD, BM Güvenlik Konseyi’ne Suriye Devlet Başkanı Ahmed el Şara ve bazı hükümet üyelerine uygulanan yaptırımların kaldırılması çağrısında bulunan bir karar taslağı sundu. Hareket, Suriye liderinin Washington’a yaptığı benzeri görülmemiş ziyaretten sadece birkaç gün önce geldi; Suriye’de on yıldan fazla süren savaşın ardından diplomatik bir dönüm noktası.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Pazartesi günü Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile görüşecek olan Suriye Devlet Başkanı Ahmed el Şara’ya yönelik yaptırımları kaldırdı.

Perşembe günü ABD tarafından hazırlanan karar taslağı, Suriye İçişleri Bakanı Anas Hattab’a yönelik yaptırımları da kaldırdı. Çin çekimser kalırken 14 lehte oy aldı.

Washington aylardır 15 üyeli Güvenlik Konseyi’ni Suriye yaptırımlarını hafifletmeye çağırıyordu.

13 yıl süren iç savaşın ardından Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, Aralık ayında İslamcı Hayat Tahrir el Şam (HTS) liderliğindeki isyancı güçlerin yıldırım saldırısıyla devrildi.

Eski adıyla Nusra Cephesi olarak bilinen HTŞ, 2016 yılında bağları kopana kadar El Kaide’nin Suriye’deki resmi kanadıydı. Grup, Mayıs 2014’ten bu yana BM Güvenlik Konseyi’nin El Kaide ve İslam Devleti yaptırımları listesinde yer alıyor.

Lideri Sharaa ve Hattab da dahil olmak üzere bazı HTŞ üyeleri de seyahat yasağı, mal varlıklarının dondurulması ve silah ambargosu gibi BM yaptırımları altında.

Trump, Mayıs ayında ABD’nin Suriye’ye yönelik yaptırımlarını kaldıracağını söyleyerek ABD politikasında büyük bir değişiklik olacağını açıklamıştı.

Kararın Detayları

• Kabul Süreci: ABD, 5 Kasım’da taslağı sunmuş ve oylama bugün gerçekleşti. Tasarının kabulü için 15 üyeli Konsey’de en az 9 lehte oy ve daimi üyeler (ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere) tarafından veto edilmemesi gerekiyordu. Geniş bir destekle geçtiği belirtiliyor; veto riski düşük kaldı.
• Kaldırılan Yaptırımlar: Seyahat yasağı, mal varlığı dondurma ve silah ambargosu gibi kısıtlamalar sona erdi. Bu, al-Sharaa ve Hattab’ın uluslararası seyahatlerini ve ekonomik faaliyetlerini kolaylaştıracak.
• Arka Plan: Al-Sharaa ve Hattab, eski Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) bağlantıları nedeniyle 2013-2014’te listeye alınmıştı. HTŞ’nin El Kaide’den ayrılması ve Suriye’deki geçiş hükümetinin kurulması sonrası, ABD Temmuz 2025’te HTŞ’yi terör listesinden çıkarmıştı. Bu karar, o sürecin devamı niteliğinde.

Associated Press’in ele geçirdiği taslağa göre ABD, Güvenlik Konseyi’nden Ahmed el-Şaraa ve İçişleri Bakanı Anas Hasan Hattab’a uygulanan bir dizi yaptırımın kaldırılmasını istiyor. Kararın perşembe günü oylamaya sunulabileceği belirtiliyor. Onaylanması için en az dokuz oy alması ve beş daimi üyenin (Çin, Rusya, Fransa, Birleşik Krallık ve ABD) herhangi birinin vetosundan kaçınması gerekiyor. Yine de Amerika’nın oynadığı kumar hâlâ riskli: Batılı müttefiklerin çoğu, cihatçı geçmişi olan bir liderin çok hızlı bir şekilde rehabilitasyonundan korkuyor; STK’lar ise ülkenin yaklaşık yarım milyon insanın ölümüne yol açan on üç yıllık iç savaştan sonra harap ve derinden parçalanmış durumda kaldığını vurguluyor.

ABD’nin bu girişimi, Pazartesi günü Beyaz Saray’da Donald Trump ile Ahmad al-Sharaa arasında yapılması planlanan toplantıdan sadece birkaç gün önce geldi. Bu, onlarca yıldır bir Suriye cumhurbaşkanının Washington’a yapacağı ilk ziyaret olacak. Beyaz Saray’a göre görüşmelerde yaptırımların hafifletilmesi, yeniden yapılanma ve Suriye’nin İslam Devleti’ne karşı uluslararası koalisyona entegrasyonu üzerinde durulacak.

Neden Şimdi?

• Ziyaret Bağlantısı: Karar, al-Sharaa’nın 10-11 Kasım’da Beyaz Saray’da ABD Başkanı Donald Trump ile yapacağı görüşme öncesi alındı. Trump, Mayıs 2025’te Suriye yaptırımlarını kaldırma sözü vermiş ve Temmuz’da ABD yaptırımlarının çoğunu iptal etmişti. Bu, diplomatik normalleşmeyi hızlandırıyor.
• Stratejik Amaçlar: Tasarı, Suriye’nin egemenliğine saygı, terörle mücadele ve insani erişim gibi taahhütleri vurguluyor. ABD, bu adımla Şam’ı bölgesel istikrara entegre etmeyi hedefliyor; ancak Konsey, Suriye’nin El Kaide ve IŞİD’e karşı yükümlülüklerini sürdürmesini şart koştu.

Olası Etkiler

Bu gelişme, Suriye’nin 2024 sonunda Beşar Esad’ın devrilmesinden sonraki geçiş sürecinde dönüm noktası. Konsey, konuyu “aktif olarak takip etmeye” devam edecek.

Ahmed eş-Şara Biyografisi

Ahmed Hüseyin eş-Şara (d. 29 Ekim 1982), daha çok Ebu Muhammed el-Cevlani veya Ebu Muhammed el-Julani mahlaslarıyla tanınan Suriyeli siyasetçi, devrimci ve eski isyancı komutandır. 2025’ten beri Suriye’nin geçiş dönemi devlet başkanı olarak görev yapmaktadır. Ailesinin Golan Tepeleri kökenli Sünni bir aileden gelmesi ve babasının Arap milliyetçisi bir aktivist olması, onun ideolojik dönüşümünde etkili olmuştur. Cihatçı kökenlerinden pragmatik bir devlet adamı imajına geçişi, Suriye iç savaşının karmaşık dinamiklerini yansıtır.

Erken Yaşamı ve Ailesi

• Doğum ve Çocukluk: Suudi Arabistan’ın Riyad şehrinde doğdu. Babası Hüseyin eş-Şara, petrol mühendisi ve ekonomist olarak çalışırken, annesi coğrafya öğretmeniydi. Ailesi, 1967 Altı Gün Savaşı sırasında Golan Tepeleri’ni terk etmek zorunda kalmış, 1980’lerin sonunda Şam’a dönmüştü. Şam’ın Mezzeh semtinde büyüyen Şara, babasının bakkalında yarı zamanlı çalıştı ve Şafiî camisinde dini eğitim aldı. Sınıf arkadaşları onu kalın gözlükler takan, çalışkan ama içe dönük bir çocuk olarak hatırlıyor. Gençliğinde radikalleşmesi, 2000’deki Filistin İkinci İntifadası ve 11 Eylül saldırılarıyla ilişkilendiriliyor.
• Eğitim: Medya çalışmaları üzerine eğitim aldığı belirtiliyor, ancak detaylar sınırlı. Dedesi, 1920’de Fransız sömürgeciliğine karşı El-Zaviye Devrimi’ne katılmış bir devrimciydi, bu da aile mirasını şekillendirdi.

Askeri ve Cihatçı Kariyeri

• Irak’ta Başlangıç (2003-2006): 2003 ABD Irak işgalinden hemen önce Irak’a giderek El Kaide’ye (AQI) katıldı. Üç yıl boyunca isyanda savaştı, ancak lider Ebu Musab ez-Zerkavi ile doğrudan temasını 2021’de yalanladı. ABD güçleri tarafından 2006’da yakalandı ve Ebu Gureyb, Bucca, Cropper ile El-Taci kamplarında beş yıldan fazla hapsedildi. Bu dönemde askeri ve ideolojik tecrübe kazandı.
• Suriye İç Savaşı ve Nusra Cephesi (2011-2016): 2011’de serbest bırakıldıktan sonra, El Kaide’nin desteğiyle 2012’de El-Nusra Cephesi’ni kurdu. Şam’ı devirmek amacıyla İdlib’de kale oluşturdu. 2013’te ABD tarafından “Özel Belirlenmiş Küresel Terörist” ilan edildi ve başına 10 milyon dolar ödül kondu. 2016’da El Kaide’den ayrılarak Jabhat Fatah el-Şam’ı, ardından 2017’de Heyet Tahrir eş-Şam’ı (HTŞ) kurdu. HTŞ, İdlib’i kontrol altına aldı ve IŞİD ile diğer gruplara karşı zaferler kazandı.

Siyasi Dönüşüm ve Liderlik

• Esad Rejimini Devirme (2024): HTŞ liderliğinde 26 Kasım 2024’te başlayan taarruz, 8 Aralık’ta Şam’ın düşmesiyle sonuçlandı ve Beşar Esad kaçtı. Şara, Umayyad Camii’nde konuşarak “yeni bir sayfa” müjdesi verdi. 29 Ocak 2025’te Suriye Genel Komutanlığı tarafından geçiş dönemi devlet başkanı atandı; anayasa askıya alındı, meclis feshedildi ve HTŞ dahil tüm silahlı gruplar dağıtıldı.
• İdeolojik Değişim: Cihatçı geçmişinden uzaklaşarak çoğulculuk, azınlık hakları ve kadın haklarını savunan bir profil çizdi. 2015’te Batı’ya saldırı niyetini reddetti. 2020’lerden itibaren İdlib’de halk desteği için kamusal görünürlüğünü artırdı.

Kişisel Hayatı

• Evlilik ve Aile: Tek eşi Latife el-Dürubi (veya Durabi), Humuslu köklü Dürubi ailesinden (eski başbakan Alaeddin ed-Dürubi’nin akrabası). Arap Dili ve Edebiyatı yüksek lisansı sahibi olan Latife, Şam’da akademik çalıştı ve yeniden inşada rol alıyor. Çiftin üç erkek çocuğu var. Şara, özel hayatını gizli tutsa da, Latife 2025’te Mekke Umre’sinde ilk kez görüntülendi.

Güncel Etkiler ve Tartışmalar

Şara’nın otobiyografisi, ABD ve Rusya tarafından hem aranmış hem de kucaklanmış bir figür olarak ilgi çekici olurdu. Suriye’nin geleceği, onun ideolojik esnekliğine bağlı.

Kaynak: Musitem Haber