Bolivya Parlamentosu, 26 Mayıs 2026 Salı günü, olağanüstü halin kullanımını sıkı bir şekilde düzenleyen bir yasayı yürürlükten kaldırarak, Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz’a istifasını talep eden protestolara yanıt olarak orduyu seferber etme ve bazı sivil özgürlükleri kısıtlama konusunda serbestlik tanıdı.
Meclis, oyların üçte ikisinden fazlasıyla, 2020’den beri yürürlükte olan ve yürütme organının olağanüstü hal ilan etme yeteneğini sınırlayan bir hükmü ortadan kaldırdı. Meclis Başkanı Roberto Castro, 117 milletvekilinin katıldığı sanal bir oturumda, bu hükmü yürürlükten kaldıran yasanın “kabul edildiğini” açıkladı. Senato tarafından zaten onaylanan metin, devlet başkanına daha fazla hareket alanı sağlıyor.
Ne Oldu?
- Senato’nun Kararı: Senatörler, 2020’de kabul edilen Ley de Estado de Excepción (Olağanüstü Hal Yasası / Law 1341) adlı yasayı iptal etti (derogación). Bu yasa, hükümetin olağanüstü hal ilan etmesini, ordunun devreye sokulmasını ve ilgili tedbirleri zaman sınırı, prosedür ve cezai sorumluluk gibi kısıtlamalarla düzenliyordu.
- Bu iptalle birlikte, Anayasa’nın 137. maddesine göre başkanın daha geniş yetkilerle devlet olağanüstü hali ilan etmesi ve ordunun protestoları bastırmada kullanılması kolaylaşıyor. Yasal denetim ve sorumluluk mekanizmaları büyük ölçüde kalkmış oluyor.
Bağlam: Güncel Protestolar
- Ülkede Mayıs 2026’dan beri madenciler, öğretmenler, çiftçiler ve Evo Morales yanlıları öncülüğünde protestolar sürüyor. Talepler: Ücret artışı, yakıt krizi çözümü, ekonomik önlemlerin geri çekilmesi ve bazı gruplarca Başkan Rodrigo Paz’ın istifası.
- Yol blokajları nedeniyle La Paz ve diğer bölgelerde gıda, yakıt ve ilaç kıtlığı yaşanıyor. Hükümet, polis ve orduyu “insani koridor” açmak için seferber etti; çatışmalar çıktı, gözaltılar ve yaralanmalar oldu.
- Ordu ve polis zaten blokajları kaldırmak için müdahale ediyor, ancak yeni düzenleme daha geniş ve kısıtlamasız kullanımın önünü açıyor.
Tepkiler
- Destekleyenler: Hükümet yanlıları, blokajların ekonomiyi felç ettiğini ve anayasal düzeni korumanın gerekli olduğunu söylüyor.
- Eleştirenler: Muhalefet, insan hakları örgütleri ve Morales tarafı bunu “katliam yetkisi” veya “diktatörlük hamlesi” olarak nitelendiriyor. Geçmişte (2019) benzer yetkiler tartışma yaratmıştı.
Kaynak: Musitem Haber
