Litvanya Devlet Başkanı Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda: İki Rus askeri uçağı NATO üyesi Litvanya’nın hava sahasına girdi.
Litvanya Savunma Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Rusya’ya ait Su-30SM savaş uçağı ve Il-78M tanker uçağının saat 18:00 sularında Kirbatai yakınlarında Litvanya hava sahasını ihlal ettiği bildirildi.
Kaliningrad üzerinde yakıt ikmal tatbikatı yapan uçağın, yaklaşık 18 saniye boyunca 700 metre yükseklikten Litvanya topraklarına girdiği iddia edildi.
Bunun üzerine NATO hava devriyesinde bulunan iki İspanyol Eurofighter Typhoon uçağı havalanarak müdahalede bulundu.
Litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nausėda’nın açıklaması, 23 Ekim 2025 tarihinde gerçekleşen bir hava sahası ihlalini doğruluyor. Litvanya Savunma Bakanlığı’na göre, iki Rus askeri uçağı (bir savaş uçağı ve bir nakliye uçağı) Kaliningrad’dan kalkarak Litvanya hava sahasını kısa süreliğine ihlal etti. Bu olay, uluslararası hukuk ve Litvanya’nın toprak bütünlüğüne açık bir ihlal olarak nitelendirildi.
Litvanya Cumhurbaşkanı: Rus savaş uçaklarının hava sahamızı ihlal etmesi, uluslararası hukukun ve toprak bütünlüğümüzün açık bir ihlalidir.
Litvanya Devlet Başkanı Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda: Nausėda, resmi X (eski Twitter) hesabındanşu açıklamayı yaptı:
“Bu akşam Rus askeri uçakları Litvanya hava sahasını ihlal etti. Bu, uluslararası hukukun ve Litvanya’nın toprak bütünlüğünün bariz bir ihlali. Bir kez daha, Avrupa hava savunma hazırlığını güçlendirmenin önemini doğruluyor.Litvanya Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
Rus diplomatları çağıracak.”
Olayın Detayları:
- Tarih ve Zaman: 23 Ekim 2025 akşamı.
- Uçaklar: Rus Federasyonu’na ait bir savaş uçağı ve bir nakliye uçağı (IL-76 benzeri modeller olabileceği belirtiliyor, ancak kesin model açıklanmadı).
- Süre ve Konum: İhlal kısa süreliydi; tam konum detayları henüz paylaşılmadı.
- Yanıt: NATO’nun Litvanya’daki hava devriye uçakları hızla havalandı ve ihlali engelledi. Litvanya Dışişleri Bakanlığı, Rus diplomatları çağırarak resmi bir protesto notu iletti.
Arka Plan ve Önemi:Bu tür ihlaller, Rusya’nın Ukrayna işgali sonrası Baltık bölgesinde artan gerilimlerin bir parçası. Litvanya gibi NATO üyesi ülkelerde benzer olaylar nadir olsa da, her seferinde ittifakın hava polisi misyonu devreye giriyor. Nausėda, olay sonrası Avrupa hava savunmasının güçlendirilmesi çağrısında bulundu ve Litvanya’nın her santimini koruduğunu vurguladı.
NATO Hava Polisi Misyonu (NATO Air Policing Mission)
NATO Hava Polisi Misyonu, NATO üyesi ülkelerin hava sahalarını korumak ve kolektif savunmayı sağlamak amacıyla yürütülen bir savunma görevidir. Özellikle kendi hava savunma kapasitesi sınırlı olan üye ülkelerin (örneğin Baltık ülkeleri: Litvanya, Letonya, Estonya) hava sahalarını korumak için tasarlanmıştır. İşte misyonun temel detayları:
Amaç ve Kapsam
- Amaç: NATO üyesi ülkelerin hava sahalarının güvenliğini sağlamak, olası ihlalleri tespit etmek ve engellemek. Ayrıca, ittifakın caydırıcılığını göstermek ve hava sahası egemenliğini korumak.
- Kapsam: NATO’nun tüm üye ülkelerinin hava sahalarını kapsar, ancak özellikle Baltık ülkeleri, İzlanda ve Slovenya gibi kendi savaş uçağı filosu olmayan veya sınırlı olan ülkelerde yoğunlaşır.
- Kuruluş: 1961’de NATO’nun entegre hava savunma sisteminin bir parçası olarak başladı. Baltık ülkelerinin 2004’te NATO’ya katılmasıyla misyon bu bölgede önem kazandı.
Operasyonel Detaylar
- Baltık Hava Polisi (Baltic Air Policing): Litvanya (Šiauliai Hava Üssü), Estonya (Ämari Hava Üssü) ve bazen Letonya’daki üsler ana merkezlerdir. Bu üslerde NATO müttefikleri dönüşümlü olarak görev yapar.
- Uçaklar: Genellikle F-16, Eurofighter Typhoon, F-35 veya Mirage 2000 gibi modern savaş uçakları kullanılır. Hızlı tepki (Quick Reaction Alert – QRA) için 7/24 hazır beklerler.
- Görev Türleri:
- Tanımlama ve İzleme: Bilinmeyen veya izinsiz uçakların tespit edilip tanımlanması.
- Müdahale: Hava sahası ihlallerinde uçakların havalanarak ihlalci uçakları engellemesi veya eşlik etmesi.
- Eğitim: Düzenli tatbikatlarla hazır olma durumunun sürdürülmesi.
Operasyonel Süreç
- Tespit: NATO’nun Entegre Hava ve Füze Savunma Sistemi (NATINAMDS) radarları ve sensörleriyle hava sahası izlenir.
- Havalanma: Şüpheli bir uçak tespit edilirse, QRA uçakları dakikalar içinde havalanır. Örneğin, Litvanya’daki Šiauliai Üssü’nde uçaklar 15 dakika içinde tepki verir.
- Müdahale: İhlalci uçaklar görsel olarak tanımlanır, iletişim kurulur ve gerekirse hava sahasından çıkarılır.
- Raporlama: Olay, NATO komuta merkezine ve ilgili ülkeye bildirilir.
Litvanya Bağlamında
- Litvanya, kendi savaş uçağı filosuna sahip olmadığı için NATO’nun Baltık Hava Polisi Misyonu’na bağımlıdır. Šiauliai Hava Üssü, misyonun ana üslerinden biridir.
- 23 Ekim 2025’te iki Rus askeri uçağının Litvanya hava sahasını ihlal etmesi üzerine NATO QRA uçakları hızla müdahale etti. Bu, misyonun etkinliğini gösteren bir örnektir.
- Rotasyon: NATO müttefikleri (örneğin Almanya, İspanya, İtalya, Polonya) 4-6 aylık dönemlerle Baltık bölgesinde görev değişimi yapar. 2025’te hangi ülkenin görevde olduğu resmi kaynaklarda belirtilmemiştir, ancak genellikle birden fazla müttefik uçak sağlar.
Önemli İstatistikler ve Gerçekler
- Yoğunluk: Baltık bölgesinde yılda ortalama 100-150 müdahale uçuşu gerçekleşir. Çoğu, Rus uçaklarının (özellikle Su-24, Su-27, IL-76 gibi) NATO hava sahasına yakın uçuşları nedeniyle olur.
- Son Olaylar: 2021’de İspanyol F-18’ler, 2019’da ise Belçika F-16’ları Rus uçaklarına müdahale etmişti. 2025’teki ihlal, bu tür olayların devam ettiğini gösteriyor.
- Caydırıcılık: Misyon, Rusya’nın Baltık Denizi üzerindeki askeri faaliyetlerine karşı NATO’nun kararlılığını sergiler.
Mevcut Durum ve Tartışmalar
- Rusya ile Gerilim: Rusya, Kaliningrad’dan kalkan uçaklarıyla sık sık NATO hava sahalarına yakın uçarak tepki testi yapar. Bu, Baltık bölgesinde gerilimi artırır.
- Güçlendirme Çağrıları: Litvanya Devlet Başkanı Gitanas Nausėda, son ihlal sonrası Avrupa hava savunma sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
- Kaynaklar: NATO’nun resmi sitesi (nato.int) ve Litvanya Savunma Bakanlığı, misyonun detayları için güvenilir kaynaklardır.
Kaynak: Musitem Haber
