Irak’ta Parlamento seçimlerinde seçmen katılımı %55’i aştı

Irak seçim komisyonu, 11 Kasım Salı günü yaptığı açıklamada, Irak parlamento seçimlerine katılım oranının %55’i aştığını duyurdu ve bu rakamın sandıkların çoğunluğuna dayandığını belirtti. Aynı kaynağa göre, 21 milyondan biraz fazla kayıtlı seçmenden 12 milyondan fazlası oy kullandı.

Bu beklenmedik katılım oranı, 2021’deki tarihi düşük %41 oranına kıyasla önemli bir artışı temsil ediyor; özellikle de hareketi önceki parlamento seçimlerinde en fazla sandalye kazanan Şii lider Mukteda es-Sadr’ın bu kez oylamanın boykot edilmesi çağrısında bulunması nedeniyle.

Irak Bağımsız Yüksek Seçim Komisyonu (IHEC), 11 Kasım 2025 Salı günü yapılan parlamento seçimlerinde katılım oranının %55’i aştığını resmi olarak duyurdu. Bu oran, sandıkların çoğunluğuna dayalı ön verilere göre hesaplandı ve toplam kayıtlı seçmen sayısı yaklaşık 21,4 milyon olarak belirlendi.

Buna göre, 12 milyondan fazla seçmen (tam rakam: 12.003.143) oy kullandı. Bu, 2021 seçimlerindeki rekor düşük %41’lik orandan belirgin bir artış gösteriyor ve uzmanlar tarafından “beklenmedik derecede yüksek” olarak nitelendiriliyor.

Göz Atın

Avrupa, İsrail’in 2026 Eurovision’a katılmasına izin verme kararı aldı.

Hong Kong’da çok sayıda gökdeleni vuran büyük yangında ölü sayısının 146’ya yükseldiği bildirildi.

Honduras 2025 Genel Seçimleri: Sandıklar Açıldı

Güney Asya’daki Sel Felaketi: Endonezya, Tayland ve Sri Lanka’da Ölü Sayısı Yükseliyor

Irak Başbakanı: Parlamento seçimlerinde yüzde 55’i aşan katılım oranıyla anayasal sistemimizi koruma yolunda bir adım daha attık dedi.

Neden Bu Kadar Önemli?

• Karşılaştırma: 2021’de katılım %41’di ve bu, halkın sisteme olan güvensizliğinin bir yansıması olarak görülmüştü. Bu yılki %55’lik oran, Muqtada el-Sadr’ın boykot çağrısına rağmen (ki milyonlarca Sadrist destekçiyi etkiledi) halkın katılım isteğini gösteriyor. Bazı analistler, Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin popülaritesinin (özellikle Şii bölgelerde) bu artışı tetiklediğini düşünüyor.
• Hesaplama Notu: Katılım, kayıtlı seçmenlere göre hesaplanıyor (21,4 milyon). Ancak toplam oy kullanma yaşındaki nüfus 29-30 milyon civarında, yani gerçek oran %35-40’lara düşebilir. Bu, komisyonun tartışmalı bir yöntemi.

Ön Seçim Sonuçları (Henüz Nihai Değil)

Seçimler barış içinde geçti ve sayım devam ediyor. Rudaw gibi kaynaklara göre ön veriler şöyle (toplam 329 sandalye için):

• Şii Gruplar: Sudani’nin İmar ve Kalkınma Koalisyonu önde (Bağdat’ta 18 sandalye). Nuri el-Maliki’nin Kanun Devleti Koalisyonu 9 sandalye ile ikinci.
• Kürt Gruplar: Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) 29 sandalye ile lider, Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB/PUK) 18 sandalye.
• Sünni Gruplar: Muhammed el-Halbusi’nin Takaddum Partisi önde, Khamis el-Hançer’in Siyade ikinci.

Nihai sonuçlar 1-2 hafta içinde açıklanacak ve koalisyon müzakereleri başlayacak – Irak’ta hükümet oluşumu genellikle aylar sürüyor.

Beklentiler ve Riskler

• Olumlu: Yüksek katılım, istikrarı pekiştirebilir ve ABD-İran geriliminde Irak’ı dengeleyici bir rol üstlenmesini sağlayabilir. Sudani’nin ikinci dönemi, ekonomik reformlar (yolsuzluk, işsizlik) için umut vaat ediyor.
• Olumsuz: Düşük beklenti devam ediyor; halk, “aynı güçlerin döngüsü”nden şikayetçi. Sadr boykotu, Şii blokta gerilim yaratabilir

Muqtada el-Sadr’ın Irak Seçimlerine Boykot Çağrısı: Detaylı Analiz

Merhaba! Muqtada el-Sadr, Irak’ın en etkili Şii liderlerinden biri olarak, 11 Kasım 2025 parlamento seçimlerine yönelik boykot çağrısını Temmuz 2025’te resmi olarak duyurdu. Bu karar, Sadrist Hareket’in (veya Ulusal Şii Hareketi) seçimlere aday göstermemesi ve milyonlarca destekçisine oy kullanmama talimatı vermesiyle sonuçlandı.

Arka Plan: Neden Boykot?

El-Sadr’ın boykotu, 2021 seçimlerindeki zaferden sonra gelen derin hayal kırıklıklarına dayanıyor:

• 2021-2022 Krizi: Sadrist Blok, 73 sandalye kazanarak en büyük grup oldu, ancak hükümet kurma görüşmelerinde rakipleri Şii Koordinasyon Çerçevesi (SCF, İran destekli partiler) ile anlaşmazlık yaşadı. Bu, “milli çoğunluk” hükümeti hedefini engelledi ve el-Sadr, Haziran 2022’de parlamentodan çekildi. Şiddetli protestolar ve çatışmalarla sonuçlanan bu süreç, el-Sadr’ı siyasi sisteme karşı kalıcı bir güvensizliğe itti.
• Sisteme Karşı Tepki: El-Sadr, 2006’dan beri süren “muhasasa” (güç paylaşımı) sistemini eleştiriyor. Bu sistem, mezhepsel kotelerle (Şii başbakan, Sünni parlamento başkanı, Kürt cumhurbaşkanı) hükümeti şekillendiriyor ve yolsuzluğu teşvik ediyor. Boykot, bu “yozlaşmış” yapıyı protesto etmenin bir yolu olarak görülüyor. El-Sadr, “yüzleri değiştirmek ve Irak’ı kurtarmak” istediğini belirtiyor.

Boykot Çağrısının Detayları

• Duyuru Tarihi ve İçeriği: Temmuz 2025’te açıklanan boykot, el-Sadr’ın “zor bir seçim” olarak nitelendirdiği bir karar. Destekçilerine “evde kalın, oy kullanmayın” talimatı verdi. Ayrıca, rüşvet teklif edenlere “para alın ama pusulayı bozun” önerisinde bulundu – bu, pasif direnişi teşvik ediyor. Boykot, seçim sürecini engellemek değil, “reformun ilk adımı” olarak çerçevelendi.
• İç Çatışmalar: El-Sadr, 78 “isyancı” adayı (eski müttefikleri) reddetti ve onları “yalancı” olarak damgaladı. Bu, Sadrist Hareket içinde derin bölünmeleri ortaya çıkardı; bazı destekçiler gizlice aday oldu veya oy kullandı.
• X’te Yansımalar: Seçim günü (11 Kasım), el-Sadr’ın talimatıyla güvenlik güçlerindeki Sadristler pusula bozma fotoğrafları paylaştı. X’te #MuqtadaAlSadr etiketiyle binlerce paylaşım var; örneğin, “Boykot, yolsuzluğa karşı duruşumuz” temalı videolar viral oldu.

Etkileri ve Güncel Durum

• Katılım Üzerindeki Etki: Sadristler, özellikle Bağdat’ın Sadr City bölgesinde (yaklaşık 3-4 milyon Şii destekçi) etkili. Boykot, genel katılımı %55’e çıkaran faktörlere rağmen (ön verilere göre), beklentilerin altında tuttu – bazı tahminler %40-45 arası. Sadr City’de dükkanlar kapandı, güvenlik önlemleri arttı ve dev afişler “Halkım boykot ediyor” yazılarıyla asıldı. Bu, katılımı Şii bölgelerde %20-30 düşürdü.
• Siyasi Sonuçlar: Boykot, SCF’nin (Nuri el-Maliki’nin Kanun Devleti Koalisyonu gibi) Şii blokta hakimiyetini güçlendirdi. Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani’nin koalisyonu önde gidiyor, ancak el-Sadr’ın boykotu yeni hükümetin meşruiyetini sorgulatıyor. Uzmanlar, bu durumun istikrarsızlığı artırabileceğini ve el-Sadr’ın “güçlü dönüş” için zemin hazırladığını söylüyor.
• Güncel Açıklama: Seçim sonrası (11 Kasım akşamı), el-Sadr bir açıklama yaptı: “Boykotumuza rağmen süreci engellemedik. Güç peşinde değiliz, Irak’ı kurtarma projesindeyiz. Kazananlar, yolsuzluğu ifşa etsin ve Irak’ı kurtarsın.” Bu, boykotun “yıkıcı” değil “yapıcı” bir protesto olduğunu vurguluyor.

Boykot, Irak’ın kronik siyasi krizini yansıtıyor: Halkın %70’i (gençler başta) sisteme güvenmiyor. Nihai sonuçlar 1-2 hafta içinde açıklanacak; koalisyon görüşmeleri aylarca sürebilir.

Kaynak: Musitem Haber