BM Güvenlik Konseyi’nin Tahran’a yönelik yaptırımları kalıcı olarak kaldırmama yönünde oy kullanmasının ardından İran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile iş birliğini askıya alacağını duyurdu.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, Birleşmiş Milletler’in ülkeye yönelik yaptırımlarının yeniden yürürlüğe girmesi halinde, İran’ın Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile işbirliğinin “fiilen askıya alınacağını” söyledi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Birleşmiş Milletler’in yaptırımlarını yeniden devreye sokma kararına tepki gösterdi. Pezeşkiyan, “Aşırı talepler karşısında asla teslim olmayacak ve boyun eğmeyeceğiz” dedi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 2025 Dünya Bilim Olimpiyatları’nda madalya kazanan İranlı gençler için başkent Tahran’da düzenlenen törende konuştu.
Pezeşkiyan, İngiltere, Fransa ve Almanya’dan oluşan “Avrupa Üçlüsü” (E3) ülkelerinin 2015’te imzalanan nükleer anlaşma kapsamında “Snapback” (tetik) mekanizması olarak bilinen BM yaptırımlarını yeniden devreye sokma kararına değindi. İran Cumhurbaşkanı, “Dün gece Snapback’i geri getirmek için toplantı yaptılar. Ancak asıl yolu bulan ya da yeni bir yol açan, beyinler ve düşüncelerdir. Hiçbir engel İran’ın ilerlemesini durduramaz” ifadelerini kullandı.
“TESLİM OLMAYACAĞIZ, BOYUN EĞMEYECEĞİZ”
Pezeşkiyan, ABD ve İsrail’in geçtiğimiz Haziran ayında hedef aldığı nükleer tesisleri de işaret ederek, “Natanz’ı ya da Fordo’yu vurabilirler ancak unuttukları gerçek, Natanz’ı ve ondan çok daha önemlilerini inşa edenlerin bizim halkımız olduğu ve yine onların inşa edeceğidir. Engelleri aşacağımıza ve kötü niyetlilerin yolumuzu kesemeyeceğine inanmak yeterlidir. Azim, irade ve ilerleme gücüne sahip olan hiç kimsenin önü kesilemez. Aşırı talepler karşısında asla teslim olmayacak ve boyun eğmeyeceğiz. Çünkü değişim ve dönüşüm gücüne sahibiz” ifadelerini kullandı.
Tahran’a yönelik “geri dönüş” yaptırımları yeniden yürürlüğe girerken
“Avrupa ülkelerinin eylemleri nedeniyle, Ajans ile iş birliği fiilen askıya alınacak”
İran, 20 Eylül 2025 itibarıyla Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA/IAEA) ile tüm iş birliğini askıya alma kararı aldı.
İran devlet televizyonu ve resmi kaynaklara göre, bu karar İran Yüce Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından onaylandı ve Avrupa ülkelerinin “snapback” yaptırımları yeniden devreye sokması nedeniyle alındı.
Arka Plan ve Detaylar:
Nedenler: Karar, Avrupa Birliği’nin nükleer anlaşma (JCPOA) kapsamındaki yaptırımları yeniden etkinleştirmesiyle bağlantılı. İran, bu adımı “güvenlik önlemi” olarak nitelendiriyor ve UAEA müfettişlerinin erişimini tamamen durduracak.
Önceki Gelişmeler: Hatırlatmak gerekirse, Haziran-Temmuz 2025’te ABD ve İsrail’in İran nükleer tesislerine düzenlediği hava saldırıları sonrası İran parlamentosu benzer bir yasa çıkarmış, Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian da Temmuz ayında bunu onaylamıştı. Bu, o dönemki askıya almanın bir uzantısı gibi görünüyor. Eylül başında Kahire’de imzalanan geçici bir anlaşma ile kısmi iş birliği yeniden başlamış olsa da, bugünkü karar bunu bozuyor.
Kaynak: Musitem Haber
