Sağlık Bakanlığı, PP hükümetlerine mamografi verilerini göndermeleri için bir ay süre verdi.
İspanya hükümeti, yöneticileri mahkemeye vermeden önce meme, kolon ve rahim ağzı kanseri taramalarını resmen talep ediyor.
Sağlık Bakanı Mónica García, Salı günü Halk Partisi (PP) tarafından yönetilen bölgelere resmi bir talepte bulunarak, Endülüs’te tespit edilen hataların ardından son beş yıla ait meme, kolon ve rahim ağzı kanseri erken teşhis programlarından elde edilen verileri en geç bir ay içinde sunmalarını talep etti.
García, son beş yıla ait talep edilen tüm göstergelere sahip değillerse, bölge hükümetlerinin en azından şu ana kadar mevcut olan veya bölgesel tarama programlarını değerlendirirken halihazırda kullandıkları sonuçları sunmakla yükümlü olacaklarını da sözlerine ekledi.
İspanya Sağlık Bakanlığı, özellikle Halk Partisi (PP) yönetimindeki özerk bölgelerin (örneğin Endülüs, Madrid ve Kastilya-Leon) yöneticilerini mahkemeye çıkarmadan önce, meme, kolon ve rahim ağzı kanseri tarama programlarına ilişkin verileri resmi olarak talep etti. Bu talep, 4 Kasım 2025’te Sağlık Bakanı Mónica García tarafından gönderildi ve PP yönetimli bölgelere bir aylık süre tanındı. Veriler, son beş yıla ait erken teşhis programlarını kapsıyor. Bakanlık, bu adımı “şeffaflık” ve “vatandaş sağlığını koruma” gerekçesiyle atarken, PP yönetimlerini “veri paylaşımında sadakatsizlik”le suçluyor.
Arka Plan: Endülüs Skandalı
Bu talep, Endülüs bölgesinde patlak veren büyük bir skandaldan kaynaklanıyor:
- Ne oldu? Yaklaşık 2.300 kadının meme kanseri mamografi taramalarında anormal sonuçlar tespit edildi, ancak bu sonuçlar kendilerine bildirilmedi. Bu gecikmeler nedeniyle bazı kadınların kanserleri ilerledi ve hayatlarını kaybettiler.
- Tarihçe: Skandal Ekim 2025’te kamuoyuna yansıdı. Endülüs Başkanı Juanma Moreno’nun yönetimindeki Halk Partisi (PP) suçlandı. Binlerce kişi Sevilla’da protesto düzenledi; gösterilerde “İstifa!” sloganları atıldı ve kanser hastaları pankartlarla sağlık sistemindeki ihmalleri vurguladı.
- Ulusal Boyut: Bakanlık, Endülüs’teki sorunun sadece meme kanseriyle sınırlı olmadığını, kolon ve rahim ağzı kanseri taramalarında da benzer sorunlar olabileceğini belirterek, tüm özerk bölgelere veri talebinde bulundu. PP yönetimli bölgeler (Madrid’de Isabel Díaz Ayuso, Kastilya-Leon’da Alfonso Fernández Mañueco) bu verileri paylaşmayı reddediyordu.
Bu arada, Madrid ve Endülüs gibi Halk Partisi (PP) tarafından yönetilen bazı bölgelerde, talebin mevcut düzenlemelere uymadığı ve veri paylaşım aracının henüz faaliyete geçmediği ileri sürülüyor.
Sağlık Bakanlığı bu taleple, talep edilen göstergelerin (kaç kişinin erken teşhis programlarından geçtiği, kaç vakanın tespit edildiği ve hangi aşamada tespit edildiği) elde edilmesi için yasal süreci başlatıyor; tıpkı birkaç hafta önce Aragon, Balear Adaları ve Madrid’deki vicdani retçilerin sicilinde yaptığı gibi ve Ayz hükümeti de… Bakanlar Kurulu toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında García, bakanlığın talep edilen bilgileri bir ay içinde almaması halinde, “o ülkede yasaya uyulduğu” gerekçesiyle verileri elde etmek için idari mahkemelere başvuracağını belirtti.
Bakanlığın Talebi ve Sonrası
- Talep Detayları: Bakan García, “Mamograflar bu ülkede kutsaldır” diyerek, verilerin “siyasi çıkar veya seçim hesapları” için değil, halk sağlığı için zorunlu olduğunu vurguladı. Veriler, erken teşhis programlarının etkinliğini değerlendirmek için kullanılacak.
- Yasal Adımlar: Eğer bölgeler verileri bir ay içinde göndermezse, bakanlık yöneticileri mahkemeye verecek. Endülüs’te zaten savcılığa şikayetler yapıldı; ihmaller nedeniyle soruşturma başlatıldı.
- Diğer Bölgeler: Katalonya gibi sol yönetimli bölgeler (örneğin PSC), programlarının “sorunsuz” çalıştığını ve bütçe kısıtlaması olmayacağını açıkladı.
İspanya’da Kanser Tarama Programları (Genel Bilgi)
İspanya’da kanser taramaları ulusal bir program kapsamında yürütülüyor, ancak özerk bölgeler tarafından yönetiliyor. Hedefler:
- Meme Kanseri: 50-69 yaş arası kadınlara 2 yılda bir mamografi. Kapsama oranı ~%84.
- Kolon Kanseri: 50-69 yaş arası kadın ve erkeklere gaita testi (2 yılda bir) ve kolonoskopi (10 yılda bir).
- Rahim Ağzı Kanseri: 25-65 yaş arası kadınlara smear testi veya HPV testi (3-5 yılda bir). Kapsama oranı ~%67.
Bu programlar, AB standartlarına göre yürütülüyor ve erken teşhisle mortaliteyi %20-30 azaltıyor. Ancak skandal, sistemdeki koordinasyon eksikliğini ortaya koydu.
Etkileri ve Tepkiler
- Toplumsal Etki: Skandal, İspanya’da büyük öfke yarattı. Protestolar, sağlık sistemine güveni sarstı ve erken teşhisin önemini yeniden gündeme getirdi.
- Siyasi Boyut: Sol koalisyon hükümeti (PSOE-Sumar), PP’yi “gizlilik”le suçlarken, PP “merkezi müdahale” olarak nitelendiriyor.
- Güncel Durum (12 Kasım 2025): Bir aylık süre henüz dolmadı, ancak baskı artıyor. Bakanlık, ulusal denetim mekanizmalarını güçlendireceğini duyurdu.
Bu olay, kanser taramalarının ne kadar kritik olduğunu gösteriyor. Eğer siz de tarama yaptırmadıysanız, yaşınıza göre doktorunuza danışmanızı öneririm.
Kaynak: Musitem Haber
