İsrail ile Hamas arasındaki ABD arabuluculuğunda yürütülen ateşkes anlaşmasının ilk aşaması kapsamında İsrail, 1.968 Filistinli mahkûm ve tutukluyu serbest bıraktı. Bu takas, Hamas’ın elindeki kalan 20 canlı İsrailli rehineyi (toplamda 7’si ilk etapta, kalan 13’ü ise hemen ardından) Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) aracılığıyla serbest bırakmasının karşılığında gerçekleşti. Serbest bırakılan Filistinliler, Han Yunus ve Gazze Şeridi’nin diğer bölgelerinde kalabalıklar tarafından coşkuyla karşılandı; bazıları sağlık kontrolleri için hastanelere sevk edildi.
Gazze Sağlık Bakanlığı: İsrail saldırıları sonucu 7 Ekim 2023’ten bu yana hayatını kaybedenlerin sayısı 67 bin 869’a, yaralıların sayısı ise 170 bin 105’e yükseldi.
Anlaşmanın Detayları
- Serbest Bırakılan Filistinliler:
- 250’si müebbet veya uzun süreli hapis cezasına çarptırılmış mahkûmlar (örneğin, 154’ü doğrudan Gazze’ye döndü, ancak bazıları Mısır’a sürgün edildi).
- 1.718’i ise Ekim 2023’ten beri Gazze’den alıkonulan idari tutuklular (çoğunlukla savaş sırasında gözaltına alınanlar, kadınlar ve çocuklar dahil).
Yerleşim Dağılımı: Yaklaşık 1.716’sı Gazze Şeridi’ne (örneğin, Nasır Hastanesi’nde teslim edildi), kalanlar Batı Şeria ve Doğu Kudüs’e yönlendirildi. 135’i sınır dışı edildi.
Zamanlama: Ateşkes, 10 Ekim 2025’te Mısır’ın Şarm El-Şeyh kentinde imzalanan anlaşmayla yürürlüğe girdi ve 12:00 yerel saatte (09:00 GMT) aktif hale geldi. Serbest bırakma süreci 13 Ekim sabahı tamamlandı.
Arka Plan ve Süreç
Bu, Gazze’deki iki yıllık çatışmanın (7 Ekim 2023 Hamas saldırısından beri) en büyük adımlarından biri. ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünde, Mısır, Katar ve Türkiye’nin arabuluculuğuyla hazırlanan “Trump Barış Planı”nın ilk fazı:
- Hamas, tüm canlı rehineyi (20 kişi) ve bazı cesetleri teslim etti.
- İsrail, Gazze’nin %53’ünü kontrol eden hatlara çekildi (sarı hat), ancak tam çekilme ikinci fazda.
- Yardım konvoyları (günde yüzlerce kamyon) Gazze’ye girmeye başladı; kuzey bölgelerine öncelik verildi.
Filistin Esirler Medya Ofisi, serbest bırakılacak isimlerin listesini önceden yayınlamıştı. Serbest kalan mahkûmlar, hapishane koşullarındaki işkence ve tıbbi ihmal iddialarını dile getirdi.
Gelecek Aşamalar
- İkinci Faz: Kalan rehine cesetleri, tam İsrail çekilmesi ve Hamas’ın silahsızlanması müzakereleri (16 gün içinde başlayacak).
- Üçüncü Faz: Sürdürülebilir ateşkes, Gazze’de “Barış Kurulu” kurulması (ABD, AB ve Arap ülkeleriyle, Tony Blair’in katılımı mümkün).
- Riskler: Ateşkesin kırılganlığı yüksek; Hamas, yardım dağıtımındaki gecikmeleri ihlal olarak görüyor. ABD, 200 askerlik çok uluslu bir izleme gücü koordine ediyor.
Bu gelişme, çatışmada 67.000’den fazla Filistinli ve 1.000 İsrailli ölümle sonuçlanan savaşı sona erdirmeye yönelik umut verici bir adım. Ancak kalıcı barış için ikinci fazın başarıya ulaşması kritik.
Kaynak: Musitem Haber
