1 Ekim 2025’te İsrail ordusu, Gazze’ye insani yardım taşıyan “Global Sumud Filosu”nu (yaklaşık 40-50 gemi ve 400-500 aktivist içeren bir filo) uluslararası sularda engelleyerek müdahale etti. İsrailli yetkililer, filodaki 400’den fazla aktivistin gözaltına alındığını doğruladı. Gözaltına alınanlar arasında ünlü iklim aktivisti Greta Thunberg, eski Barselona Belediye Başkanı Ada Colau, Avrupa Parlamentosu üyesi Rima Hassan ve birçok uluslararası aktivist, parlamenter ile avukat bulunuyor. Aktivistler, Ashdod Limanı’na (Gaza’nın 40 km kuzeyinde) götürüldü ve çoğu deport edilecek.
Küresel Sumud Filosu, Gazze’ye doğru seyreden Marinette hariç tüm gemilerin İsrail tarafından durdurulduğunu bildirdi.
Olayın Detayları
- Filo Hakkında: Global Sumud Filosu, Ağustos sonunda İspanya’dan (Barselona) yola çıkarak Gazze ablukasını kırmak amacıyla sembolik miktarda gıda, su ve ilaç taşıyordu. Filo, 50’den fazla sivil gemi ve onlarca ülkeden katılımcıdan oluşuyordu. Amaç, İsrail’in Gazze’ye uyguladığı deniz ablukasını protesto etmek ve yardım ulaştırmaktı.
- Müdahale: İsrail Donanması, filosu Gazze kıyılarından yaklaşık 70 deniz mili (130 km) uzaktayken durdurdu. Müdahale, Shayetet 13 komando birliği ve füzeli gemilerle gerçekleştirildi. İsrail Dışişleri Bakanlığı, gemilerin “yasal bir deniz ablukasını” ihlal ettiğini ve filoya rota değişikliği uyarısı yapıldığını belirtti. Yardımın Gazze’ye ulaştırılacağını, ancak gemilerin geri çevrileceğini söylediler.
- Gözaltı Sayısı:İsrail yetkililerine göre tam 400 aktivist gözaltında; organizatörler ise 443-500 arası rakam verdi. Aktivistler “güvenlik içinde ve sağlıklı” olarak tanımlandı, ancak organizatörler bunu “insan kaçakçılığı” ve “uluslararası hukukun ihlali” olarak nitelendirdi.
2 Ekim 2025 itibarıyla, İsrail ordusu, Gazze’ye insani yardım ulaştırmayı amaçlayan Global Sumud Filosu’na (Sumud Filosu) yönelik bir operasyon düzenledi.
İsrailli yetkililer, abluka altındaki Gazze Şeridi’ne giden uluslararası yardım filosundan gözaltına alınan aktivistler için sınır dışı duruşmaları düzenlemeye başladığını bildirdi.
İsrailli yetkili, 400’den fazla Gazze filosu aktivistinin gözaltına alındığını söyledi
21 gemiye düzenlenen saldırının ardından 47 ülkeden 443 aktivist gözaltına alındı.
Bu olay, uluslararası sularda gerçekleşti ve dünya çapında büyük yankı uyandırdı. Aşağıda, olayın arka planı, detayları ve tepkileri özetliyorum. Bilgiler, güvenilir haber kaynaklarından derlenmiştir.
Arka Plan
Filo Hakkında:Global Sumud Filosu, Ağustos 2025 sonunda İspanya ve İtalya limanlarından yola çıkarak Yunanistan ve Tunus’ta mola verdi. Yaklaşık 40-50 sivil tekne ve 500 aktivistten oluşan filo, sembolik miktarda insani yardım (gıda, tıbbi malzeme ve temel ihtiyaçlar) taşıyordu. Amaç, İsrail’in 18 yıldır uyguladığı Gazze ablukasını kırmak ve denizden insani koridor açmaktı.
Önceki Olaylar:Filo, Akdeniz’de ilerlerken İsrail tarafından drone saldırılarıyla hedef alındı (örneğin, Eylül’de Tunus ve Yunanistan yakınlarında). Organizasyonlar, bu saldırıların provokasyon olduğunu savundu.
Baskın Detayları
Tarih ve Yer:1 Ekim 2025 akşamı, Gazze kıyılarından yaklaşık 70 deniz mili uzakta, uluslararası sularda başladı. İsrail Donanması, filonun çoğu tekneyi (en az 9-13 gemi) durdurdu, aktivistleri gözaltına aldı ve gemileri Aşdod Limanı’na çekti.
Yöntem:İsrail gemileri, filoya su topları ateşledi, gemileri ram etti (çarpma) ve İsrail askerleri gemilere çıktı. Aktivistler, “agresif ve yasadışı” bir saldırı olarak nitelendirdi.
Durum:Bir gemi (Mikeno) abluka hattını aşarak Gazze sularına ulaştı ancak iletişim kesildi. Yüzlerce aktivist (50 ülkeden) gözaltında; bazıları Kıbrıs’a geri döndü.
Önemli Aktivistler ve Gözaltılar Greta Thunberg:İsveçli iklim aktivisti, gemilerden birinde yakalandı. İsrail Dışişleri Bakanlığı, onu askerler arasında otururken gösteren video yayınladı.
Diğerleri:Güney Afrika’dan Mandla Mandela (Nelson Mandela’nın torunu), Polonya’dan milletvekili Franek Sterczewski, İrlanda’dan bir senatör, 8 Malezyalı ve 3 Polonyalı dahil olmak üzere düzlerce kişi. Bazıları önceden kaydedilmiş videolarla “kaçırıldıklarını” duyurdu.
Ulusal Gruplar:Güney Afrikalı, Hintli, Türk ve diğer aktivistler etkilendi.
Uluslararası Tepkiler Kınamalar:
Sumud Filosu’na destek amacıyla Belçika, Yunanistan, Almanya, İngiltere, Uruguay,Türkiye, Kanada, Fransa, Meksika,İspanya, İtalya,Şili, Tunus ve diğer birçok ülkede protesto gösterileri düzenlendi.
Türkiye: Dışişleri Bakanı, saldırıyı “terörizm” olarak nitelendirdi; Ankara’da protestolar düzenlendi.
Güney Afrika Cumhurbaşkanı Cyril Ramaphosa, “ağır bir suç” dedi.
İrlanda:Başbakan, uluslararası hukukun ihlal edildiğini vurguladı.
Kolombiya: Tüm İsrail Elçilerini sınır dışı etti.
AB ve Diğer:Protestolar Roma, İstanbul, Berlin, Atina ve Tunus’ta patlak verdi; Berlin’de tren istasyonu kapatıldı.
Benzerlikler ve Etkiler
Bu baskın, 2010’daki Mavi Marmara olayını (9 Türk aktivistin öldüğü filo baskını) anımsatıyor. Organizasyonlar, BM ve uluslararası mahkemelerden acil müdahale çağrısı yapıyor. Filo, Gazze’deki açlık krizine dikkat çekmeyi başardı; yardımlar sembolik olsa da, ablukayı protesto aracı oldu.
1-2 Ekim 2025 gecesi ve sabah saatlerinde, İsrail Donanması, Gazze Şeridi’ndeki deniz ablukasını aşmaya çalışan Küresel Sumud Filosu’nun 47 gemisini durdurdu.
- deniz komandosunun yaklaşık 40 tekneye binmesiyle yaklaşık 400 aktivist gözaltına alındı ve aktivistler, işlemlerin yapılması ve sınır dışı edilmeleri için Aşdod Limanı’na götürüldü.
İsrail Dışişleri Bakanlığı, tüm yolcuların güvende ve sağlık durumlarının iyi olduğunu doğruladı.
En az dört gemi, ilgisiz teknik sorunlar nedeniyle denizde kaldı; Donanma, bu aktivistleri gözaltına almayı veya tekneleri limana çekmeyi planlıyordu. Devriyeler, Gazze’ye ulaşmalarını önlemek için bölgeyi taramaya devam etti.
Operasyon, sabah 7:48’de önemli bir olay yaşanmadan sona erdi. Dışişleri Bakanlığı, filoyu başarısız bir “Hamas-Sumud provokasyonu” olarak nitelendirerek, hiçbir geminin aktif çatışma bölgesine girmediğini veya ablukayı aşmadığını belirtti.
Aktivistlerin hatalı izleme iddialarının aksine, hiçbiri Gazze açıklarındaki İsrail kontrolündeki sulara ulaşamadı. Teknelerin büyük çoğunluğuna Shayetet 13 tarafından binildi; bir tekne ise mekanik sorunlar nedeniyle denizde kaldı ve müdahale için planlandı.
Tahmini 500 gözaltındaki aktivistin 250’den fazlası, sabah saatlerinde Aşdod Limanı’nda 600’den fazla polis memuru, cezaevi görevlisi ve göçmenlik temsilcisinin yönettiği polis denetimlerini tamamladı. Geri kalanlar ise Nüfus ve Göçmenlik Dairesi ile İsrail Cezaevi Hizmetleri’ne transfer edildi.
Son teknelere müdahale için operasyonlar akşam saatlerine kadar uzatıldı ve tüm aktivistler Avrupa’ya sınır dışı edilmeye hazırlandı.
Kaynak: Musitem Haber
