Ukrayna yeni nesil bir hava kuvveti kuruyor: Kiev, 150’ye kadar İsveç Gripen jeti satın almak için anlaşma imzaladı
Ukrayna ve İsveç, 10-15 yıllık bir savunma programı kapsamında 150 adete kadar JAS 39 Gripen E savaş uçağı için niyet mektubu imzaladı.
Gripen E, daha güçlü bir motora, daha uzun menzile ve gelişmiş radar ve aviyoniklere sahip. Bu anlaşma, Ukrayna Hava Kuvvetleri’ni Avrupa’nın en gelişmiş hava kuvvetlerinden biri haline getirebilir.
Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski ve İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, 120-150 adet gelişmiş Gripen E savaş uçağının satın alınması için bir niyet mektubu imzaladı.
Kristersson, bunun “10-15 yıllık uzun bir yolculuğun başlangıcı” olduğunu, anında bir teslimat olmadığını söyledi. Anlaşma tamamlanırsa, İsveç tarihindeki en büyük savunma sözleşmesi olacak ve önceki sözleşmelerin iki katı büyüklüğünde olacak.
Gripen E, kısa pistlerden uçabilen ve NATO silah sistemleriyle tam entegrasyon sağlayan dünyanın en gelişmiş hafif savaş uçaklarından biridir.
Ukrayna için bu, tam muharebe kabiliyetine sahip, modern, Batı tarzı bir hava kuvvetinin kurulmasının habercisidir.
Ukrayna-Sveç Gripen Anlaşması: Detaylar ve Arka Plan
Bugün (22 Ekim 2025), Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’in İsveç’e yaptığı ziyareti sırasında, Kiev ile Stockholm arasında Saab JAS 39 Gripen E tipi savaş uçaklarının tedariki için bir niyet mektubu (letter of intent) imzalandı. Bu, Ukrayna’nın hava kuvvetlerini modernleştirmek adına önemli bir adım olarak görülüyor, ancak henüz bağlayıcı bir satın alma sözleşmesi değil.
Ana Detaylar:
- Uçak Özellikleri: Gripen E, dördüncü nesil hafif, tek motorlu, çok rollü bir süpersonik savaş uçağı. Hava-hava savaşı, bombardıman ve keşif görevleri için tasarlanmış, F-35 gibi beşinci nesil uçaklara göre daha düşük maliyetli bir alternatif.
- Zaman Çizelgesi: Zelenskiy, Ukraynalı pilotların zaten eğitim aldığını ve uçakların 2026’da kullanılmaya başlanabileceğini söyledi. Ancak yeni üretimler nedeniyle ilk teslimatların 3 yıl sürebileceği belirtiliyor. Daha eski Gripen C/D modellerinden sınırlı sayıda (yaklaşık 10 adet) erken transfer olasılığı da var, ama henüz karara bağlanmadı.
- İşbirliği Kapsamı: Anlaşma, sadece satışla sınırlı değil; bakım, eğitim, bilgi paylaşımı ve potansiyel ortak üretim fırsatlarını da içeriyor. Ukrayna Hava Kuvvetleri’ni güçlendirmeyi hedefliyor ve Avrupa savunma endüstrisine katkı sağlayacak.
- Arka Plan: Ukrayna daha önce F-16’lara odaklanmıştı, ancak Gripen’ler stratejik bir öncelik olarak öne çıkıyor. Bu, İsveç’in Ukrayna’ya verdiği 836 milyon dolarlık son yardım paketinin (deniz araçları dahil) bir uzantısı.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, Gripen’in Ukrayna’ya satışı hakkında:
İsveç’te yeni tanıtılan en yeni nesil uçaklardan bahsediyoruz.
Üretim kapasitesi oluşturuluyor, bu nedenle pratikte ilk olası teslimatlar yaklaşık üç yıl içinde başlayabilir.
Elbette 150 uçağı tek seferde teslim edemezsiniz, bu yüzden bu uzun vadeli bir süreç.
Zelenski, İsveç’ten Gripen savaş uçağı alımı hakkında:
Gelecekteki sözleşmenin en az 100 jet içermesini bekliyoruz.
Ukrayna, gelecek yıl Gripen jetlerini edinip kullanmaya başlamayı hedefliyor.
JAS 39 Gripen E, İsveç merkezli Saab tarafından üretilen dördüncü nesil, tek motorlu, çok rollü bir savaş uçağıdır. Aşağıda Gripen E’nin temel teknik özellikleri yer alıyor:
Boyutlar:
- Uzunluk: 15.2 m
- Kanat açıklığı: 8.6 m
- Yükseklik: 4.5 m
Ağırlık:
- Boş ağırlık: ~8,000 kg
- Maksimum kalkış ağırlığı: 16,500 kg
Motor:
- Tür: General Electric F414-GE-39E (Volvo RM16 lisansı)
- İtki gücü: 22,000 lbf (98 kN) art yakıcı ile
Performans:
- Maksimum hız: Mach 2.0 (2,450 km/s, süpersonik)
- Menzil: ~1,500 km (ferry menzili 4,000 km)
- Tavan: 16,000 m (52,500 ft)
- Kalkış/iniş mesafesi: ~500 m (kısa pist kabiliyeti)
Avionik ve Sensörler:
- Radar: Leonardo Raven ES-05 AESA (aktif elektronik taramalı dizi)
- IRST (Kızılötesi Arama ve Takip): Skyward-G
- Elektronik harp: Gelişmiş karşı önlem sistemleri (jamming, füze uyarısı)
- Görev bilgisayarı: Modüler, yüksek hızlı veri işleme
Silahlar:
- Top: 27 mm Mauser BK-27 (opsiyonel)
- Harici yük: 7,200 kg (10 dış istasyon)
- Silah türleri: Hava-hava (Meteor, AIM-120), hava-yer (GBU-39, Taurus KEPD 350), anti-gemi füzeleri, hassas güdümlü mühimmat
Diğer Özellikler:
- Kokpit: Geniş alanlı dijital ekran, kaska monteli nişangah (HMD)
- Ağ merkezli harp: Link 16 ve gelişmiş veri bağlantıları
- Bakım: Düşük işletme maliyeti, hızlı bakım (STOL yeteneği ile yol kenarı pistlerden operasyon)
- Yakıt: Dahili yakıt kapasitesi ~3,400 kg, harici yakıt tanklarıyla artırılabilir
Kaynak : Musitem Haber
