Macaristan, Rus petrol ve doğalgazından vazgeçmeyeceğini söylüyor.

Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó:Drujba boru hattına yönelik saldırıların “esasen Macaristan’ın egemenliğine yönelik saldırılar” olduğunu söyledi.

Szijjártó, Rusya Enerji Haftası için bugün Moskova’ya geldi ve şaşırtıcı olmayan bir şekilde Kremlin’i açıklamalarıyla memnun etti.

Szijjártó: Macaristan Rus petrol ve doğalgazından vazgeçemez ve vazgeçmeyecek.

Macaristan Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, Macaristan’ın Rus doğalgazı ve petrolü olmadan enerji ihtiyaçlarını karşılayamayacağını belirtti. Budapeşte’nin Rus enerji kaynaklarını satın almayı bırakma niyetinde olmadığını vurguladı.

Bakan, Moskova’da başlayan Rus Enerji Haftası’nda konuştu. Szijjártó, AB liderlerinin Macaristan’a baskı yaptığını söyledi. Macaristan Dışişleri Bakanı, “Ancak Rus doğalgazı arzımız kesilirse, ihtiyacımız olan yakıt tedarikini sağlayamayız” dedi.

Péter Szijjártó’ya göre, aynı durum Druzhba boru hattının güney kolu üzerinden Rus petrol tedariki için de geçerli. Bakan, Macaristan’a giden diğer tedarik rotalarının şu anda Druzhba boru hattı ve TürkAkım doğalgaz boru hattı tarafından sağlanan hacimlerin yerini alamayacağını açıkladı.

Uluslararası Para Fonu’na göre, Rus doğalgazını reddetmek Macaristan’a GSYİH’nın %4’üne mal olacak. Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, Eylül ayında yaptığı açıklamada, ülkenin Rus petrol ve doğalgaz tedarikinden vazgeçmeyi planlamadığını belirtmiş ve bu kararın gerekçesi olarak “uzun vadeli sözleşmeleri” göstermişti. Aynı ay Macaristan, Shell ile on yıllık bir doğalgaz tedarik sözleşmesi imzaladı. Ayrıca Türkmenistan’dan da doğalgaz satın almayı planlıyor.

Macaristan’ın Rusya’dan petrol ve doğal gaz ithalatına devam etme yönündeki tutumu son dönemde sıkça gündeme geliyor. Bu açıklama, özellikle Başbakan Viktor Orbán ve Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó’nun ifadeleriyle pekiştiriliyor.

İşte son gelişmeler ve arka planı:

Son Açıklamalar

Dışişleri Bakanı Szijjártó’nun Beyanı: Szijjártó, Druzhba boru hattına yönelik olası saldırıların “temel olarak Macaristan’ın egemenliğine saldırı” olduğunu belirterek, Rus kaynaklı enerji arzının kesilmesinin ülkeyi savunmasız bırakacağını vurguladı. Bu, 15 Ekim 2025 tarihli bir açıklamada yer aldı ve enerji güvenliğinin ulusal egemenlik meselesi olduğunu savundu.
Başbakan Orbán’ın Pozisyonu: Orbán, Eylül 2025’te ABD Başkanı Donald Trump’a doğrudan ilettiği mesajda, Rus petrol ve gazından vazgeçmenin ekonomiyi “anında %4 daraltacağını, aileleri zor duruma düşüreceğini ve enerji faturalarını fırlatacağını” belirtti. “Brüksel’in taleplerine boyun eğmeyeceğiz; enerji güvenliğimiz ve ailelerimiz öncelikli” dedi.

Arka Plan ve Nedenler

Macaristan, karayla çevrili bir ülke olarak Rus enerjisine büyük ölçüde boru hatları (Druzhba petrol hattı ve TürkAkım gaz hattı) üzerinden bağımlı. AB’nin 2022’de başlattığı Rus petrol ambargosuna rağmen, Macaristan ve Slovakya gibi iç kesimdeki ülkeler için geçici muafiyetler sağlandı – bu muafiyetler 2023 sonuna kadar uzatıldı, ancak AB şimdi 2027-2028’e kadar tam kesinti planlıyor.

Ekonomik Etkiler: Rus enerjisi, Macaristan’ın toplam ihtiyacının yaklaşık %80’ini karşılıyor ve daha ucuz. Alternatifler (LNG ithalatı veya yeni boru hatları) altyapı eksikliği nedeniyle pahalı ve güvenilmez görülüyor. Orbán, bu bağımlılığın “güvenilir uzun vadeli sözleşmelerle garanti altında” olduğunu savunuyor.

Siyasi Boyut: Orbán hükümeti, Rusya yanlısı tutumuyla biliniyor. Trump’ın NATO üyelerine “Rus petrolünü bırakın” çağrısına rağmen Macaristan, coğrafi dezavantajını gerekçe göstererek direniyor. Slovakya Başbakanı Robert Fico ile ortak açıklama yaparak AB’yi “savaş projesine dönüşmekle” eleştirdiler.

Alternatif Çabalar

Macaristan tamamen vazgeçmese de çeşitlendirme adımları atıyor:

Türkmenistan’dan gaz ithalatı için görüşmeler başladı; bu, Rus Gazprom kontratına (2036’ya kadar 4,5 milyar m³/yıl) alternatif olabilir.
Fransız Engie ve İngiliz Shell ile 6 milyar m³’lük uzun vadeli LNG anlaşmaları imzalandı, ancak bunlar Rus boru hattı hacmini henüz karşılayamıyor.

AB ve NATO Tepkileri

AB, Macaristan ve Slovakya’nın vetolarına rağmen 2028’e kadar tam ambargo planını onayladı, ancak nihai karar liderler zirvesinde alınacak.

Polonya ve diğer Doğu Avrupa ülkeleri, Macaristan’ı “Rus parasına bağımlı” olmakla suçluyor; yıllık milyarlarca euroluk ithalatın savaş finansmanına katkı sağladığını söylüyor.

Bu tutum, Macaristan’ı AB içinde yalnızlaştırıyor ve Ukrayna savaşı bağlamında tartışmaları alevlendiriyor.

Avrupa Birliği (AB), özellikle Ukrayna savaşı sonrası Rusya’dan enerji ithalatını azaltmak ve nihayetinde sonlandırmak için kapsamlı ambargo planları geliştiriyor. İşte AB’nin enerji ambargo planlarına dair güncel durum ve detaylar:

1. Rus Petrol Ambargosu

Mevcut Durum: AB, 2022’de Rusya’dan deniz yoluyla ham petrol ve petrol ürünleri ithalatını yasakladı (6. yaptırım paketi). Ancak, karayla çevrili Macaristan, Slovakya ve Çekya gibi ülkeler, Druzhba boru hattına bağımlılıkları nedeniyle muafiyet aldı. Bu muafiyet, 2023 sonuna kadar uzatıldı ve şu anda 2027-2028’e kadar kademeli bir geçiş hedefleniyor.
Planlar:
- 2027-2028 Hedefi: AB, Druzhba boru hattı üzerinden Rus petrol ithalatını tamamen durdurmayı planlıyor. Bu, Macaristan ve Slovakya’nın vetolarına rağmen 2025’te yapılan zirvelerde onaylandı, ancak nihai karar liderler zirvesinde alınacak.
- Altyapı Yatırımları: Alternatif tedarik için Hırvatistan’daki Adria boru hattı kapasitesinin artırılması ve LNG terminallerinin kullanımı teşvik ediliyor. Ancak, bu altyapılar henüz tam kapasite çalışmıyor.
Zorluklar: Macaristan, Rus petrolünün ekonomik avantajlarını (düşük maliyet) ve altyapı kısıtlamalarını gerekçe göstererek ambargoya direniyor. Slovakya da benzer bir pozisyon alıyor.

2. Rus Doğal Gaz Ambargosu

Mevcut Durum: AB, Rus doğal gazına bağımlılığı azaltmak için 2022’de REPowerEU planını başlattı. Hedef, 2027’ye kadar Rus gaz ithalatını tamamen bitirmek. Şu anda Rus gazı, AB gaz ithalatının yaklaşık %15’ini oluşturuyor (2021’de bu oran %40’tı).
Planlar:
- LNG ve Alternatif Kaynaklar: AB, ABD, Katar ve Norveç’ten LNG ithalatını artırdı. 2024’te LNG kapasitesi %50 genişletildi, ancak maliyetler yüksek.
- TürkAkım ve Diğer Boru Hatları: Rus gazı hâlâ TürkAkım üzerinden Macaristan, Sırbistan ve diğer ülkelere ulaşıyor. AB, bu hattın da kademeli olarak devre dışı bırakılmasını planlıyor.
- Yenilenebilir Enerji: 2030’a kadar yenilenebilir enerji payını %45’e çıkarma hedefi var. Rüzgar ve güneş enerjisi yatırımları hızlandı, ancak bu geçiş kısa vadede gaz açığını kapatamıyor.
Zorluklar: Macaristan, 2036’ya kadar Gazprom ile uzun vadeli gaz anlaşmasına sahip ve bunu sürdürmekte kararlı. Ayrıca, Türkmenistan gibi alternatifler henüz pratikte uygulanabilir değil.

3. Siyasi ve Ekonomik Dinamikler

Macaristan ve Slovakya’nın Direnci: Macaristan, Rus enerjisinin ekonomisi için hayati olduğunu savunuyor. Orbán, ambargonun Macaristan ekonomisini %4 daraltacağını ve enerji faturalarını artıracağını belirtti. Slovakya da benzer şekilde rafinerilerinin Rus petrolüne uygun olduğunu ve alternatiflerin pahalı olduğunu öne sürüyor.
AB İçi Çatışmalar: Polonya ve Baltık ülkeleri, Macaristan ve Slovakya’yı “Rusya’nın savaşını finanse etmekle” suçluyor. Rus enerjisi ithalatının yıllık milyarlarca euro gelir sağladığı belirtiliyor.
Dış Baskılar: ABD ve NATO, AB’yi Rus enerjisinden vazgeçmeye zorluyor. Ancak, Macaristan bu baskıya direniyor ve AB’nin “savaş projesine dönüştüğünü” iddia ediyor.

4. Son Gelişmeler (Ekim 2025)

Druzhba Boru Hattı Krizi: Eylül 2025’te Druzhba hattında yaşanan kesintiler, Ukrayna’nın yaptırımları sıkılaştırma çağrılarıyla birleşti. AB, bu kesintilerin Macaristan ve Slovakya üzerindeki etkisini değerlendiriyor.
Zirve Kararları: AB liderleri, 2025 sonbaharında yapılan toplantılarda ambargo takvimini netleştirmek için görüşmelere devam ediyor. Macaristan’ın veto tehdidi hâlâ masada.

Özet AB, Rus petrol ve gazına bağımlılığı 2027-2028’e kadar tamamen bitirmeyi hedefliyor. Ancak, Macaristan ve Slovakya’nın direnci, altyapı eksiklikleri ve ekonomik kaygılar bu süreci zorlaştırıyor. AB, LNG, yenilenebilir enerji ve alternatif boru hatlarıyla bağımlılığı azaltmaya çalışıyor, ancak kısa vadede tam bir kesinti zor görünüyor.

Slovakya’nın Rusya Enerji Politikası

Slovakya, karayla çevrili bir AB üyesi olarak enerji tedarikinde coğrafi dezavantajı nedeniyle Rusya’ya büyük ölçüde bağımlı kalmaya devam ediyor. Başbakan Robert Fico liderliğindeki hükümet, Rusya yanlısı tutumuyla biliniyor ve AB’nin Rus enerjisine yönelik ambargo planlarına karşı çıkıyor.

İşte güncel durum (Ekim 2025 itibarıyla):

1. Bağımlılık ve İthalat Durumu

Petrol ve Doğal Gaz: Slovakya, petrol ihtiyacının büyük kısmını Druzhba boru hattı üzerinden Rusya’dan karşılıyor (toplam ihtiyacın yaklaşık %70-80’i). Doğal gazda ise Gazprom ile 2034’e kadar uzanan uzun vadeli sözleşme var; 2026’da ihtiyacın %100’ünü Rusya’dan karşılamayı planlıyor. Eylül 2025’te Slovakya, Rus fosil yakıtları için yaklaşık 150-200 milyon euro ödedi – AB’nin en büyük beş ithalatçılarından biri.
Ekonomik Etki: Rus enerjisi, Slovakya’nın rafinerileri (örneğin Slovnaft) için optimize edilmiş; alternatifler (LNG veya diğer boru hatları) altyapı eksikliği nedeniyle %20-30 daha pahalı. Hükümet, kesintinin ekonomiyi daraltacağını ve enerji fiyatlarını artıracağını savunuyor.
Son Gelişmeler: Ukrayna transitinin Ocak 2025’te sona ermesiyle gaz depoları %100 dolu tutuldu; TürkAkım hattı üzerinden Rus gazı alımı arttı. Ancak, bu geçiş Avrupa gaz fiyatlarını (TTF endeksi) yukarı çekti.

2. AB Ambargo Planlarına Karşı Tutum

Direnç: Slovakya, AB’nin 2027-2028’e kadar Rus petrol/gaz ithalatını tamamen bitirme hedefini “ekonomik intihar” olarak nitelendiriyor. Mayıs 2025’te Fico, planı veto tehdidiyle reddetti; Temmuz’da yaptırımlara karşı güvence talep etti. Ekim 2025’te AB, Druzhba hattı için ulusal çıkış planı zorunluluğunu onayladı, ancak Slovakya ve Macaristan eleştirdi.
Güvence Talepleri: Fico, AB’den fiyat garantisi, kriz mekanizması ve AB fonlarıyla tazminat istedi. Temmuz 2025’te kısmi güvencelerle 18. yaptırım paketini kabul etti, ama tam ambargoya karşı veto hakkını koruyor (nitelikli çoğunlukla aşılabilir olsa da).
Siyasi Boyut: Fico, Rusya ile yakın ilişkileri sürdürüyor; Aralık 2024’te Putin’le görüşerek gaz transitini tartıştı. Ukrayna’ya elektrik kesme tehdidi yaptı (transit kesintiye karşı). Zelenskiy ile Eylül 2025 görüşmesinde Ukrayna alternatif tedarik teklif etti, ama Fico diplomatik çözümü (ateşkes) ön plana çıkardı.

3. Çeşitlendirme Çabaları

Slovakya tamamen vazgeçmese de adımlar atıyor:

Alternatif Kaynaklar: BP, ExxonMobil, Shell ve Polonya’nın Orlen’iyle LNG/sıvılaştırılmış gaz sözleşmeleri. Adria boru hattı üzerinden Hırvatistan’dan petrol ithalatı %30’a çıkarıldı.
Yenilenebilir ve Altyapı: AB fonlarıyla gaz depoları güçlendirildi; 2025 sonunda rezervler rekor seviyede. Ancak, tam geçiş için 2027 sonuna kadar ulusal plan zorunlu.
Zorluklar: Araştırma raporları (CREA, 2025), Slovakya’nın teknik engel olmadığını, siyasi irade eksikliği ve Rus enerjisinden kazanılan milyarlarca euro (2022-2025 arası 2.7 milyar euro vergi geliri) nedeniyle devam ettiğini belirtiyor.

4. Uluslararası Baskılar ve Tepkiler

ABD ve NATO: Trump’ın Eylül 2025’teki “Rus enerjisini kesin” çağrısına Ekonomi Bakanı Denisa Sakova, “yeterli altyapı olmadan imkansız” diye yanıt verdi. Slovakya, NATO içinde yalnızlaşıyor.
AB İçi Çatışma: Polonya ve Baltık ülkeleri, Slovakya’yı “Rusya’nın savaşını finanse etmekle” suçluyor. Macaristan’la ortak veto stratejisi izliyor, ama AB nitelikli çoğunlukla ilerliyor.
Son X Tartışmaları: Eylül 2025 verilerine göre Slovakya, AB’de Rus enerjisi için en büyük beş ithalatçıdan; bu, yaptırımların etkisizliğini gösteriyor. Fico’nun politikası, AB parçalanması tartışmalarını alevlendiriyor.

Özet Tablo: Slovakya’nın Rus Enerjisi Bağımlılığı (2025 Tahminleri)

Kaynak	Pay (%)	Sözleşme Süresi	Alternatif Durum
Petrol	70-80	Druzhba hattı (muafiyet 2028’e kadar)	Adria hattı (%30), pahalı LNG
Doğal Gaz	80-100	Gazprom (2034’e kadar	LNG (Shell/BP), depolar dolu
Toplam Maliyet	Yıllık ~1-2 milyar €	–	Tam geçiş: +%20-30 fiyat artışı

Druzhba Boru Hattı Hakkında Genel Bilgiler

Druzhba (Rusça: “Dostluk” anlamına gelir) boru hattı, dünyanın en uzun petrol boru hatlarından biridir. Sovyetler Birliği döneminde 1960’larda inşa edilmiş olup, Rusya’dan (Almetyevsk, Tataristan) başlayarak Belarus, Ukrayna ve Doğu Avrupa ülkelerine Rus (ve kısmen Kazak) ham petrolü taşır. Toplam uzunluğu yaklaşık 4.000-9.000 km arasında değişen ağ yapısına sahiptir ve günde 2 milyon varile kadar kapasiteye sahiptir. Hat, Belarus’ta (Mazyr) kuzey ve güney dallara ayrılır: Kuzey dalı Polonya ve Almanya’ya, güney dalı ise Ukrayna üzerinden Slovakya, Macaristan ve Çekya’ya ulaşır.

Tarihsel olarak, Sovyet bloğu ülkelerine petrol tedarikiyle “dostluk” simgesi olarak adlandırılmış olsa da, günümüzde Rusya’nın Avrupa’ya petrol ihracatının ana arterlerinden biridir. AB, 2022 Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Rus petrolü ithalatını yasaklamış ancak Druzhba hattını Macaristan ve Slovakya için istisna tutmuştur, çünkü bu ülkeler hat üzerinden petrolün %50’sinden fazlasını alır.

2025 Yılında Druzhba Boru Hattı Gelişmeleri

2025’te Druzhba hattı, Rusya-Ukrayna savaşının bir parçası olarak yoğun saldırılar altında kaldı. Ukrayna, Rusya’nın enerji altyapısını hedef alarak hattın pompa istasyonlarını dronlar ve HIMARS füzeleriyle vurdu. Bu saldırılar, Macaristan ve Slovakya’ya petrol akışını defalarca kesintiye uğrattı ve AB içindeki diplomatik gerilimleri artırdı.

Ana olaylar şöyle:

Tarih	Olay	Etkiler
Mart 2025	Ukrayna dron saldırısı bir ölçüm istasyonuna (Oryol bölgesi)	Slovakya ve Macaristan’a sevkiyat geçici durdu, aynı gün akşam yeniden başladı.
12 Ağustos 2025	Ukrayna dronları Unecha pompa istasyonunu (Bryansk Oblastı) vurdu	NASA FIRMS yangın tespiti; Macaristan ve Slovakya’ya akış 5+ gün kesildi. Rusya hava savunması 19 dron düşürdü.
17-18 Ağustos 2025	Nikolskoye pompa istasyonu (Tambov bölgesi) dron ve HIMARS saldırısı	Yangın çıktı, hat tamamen durdu; MOL rezervlerini kullandı. Sevkiyat 20 Ağustos’ta test modunda yeniden başladı.
21-22 Ağustos 2025	Unecha’ya tekrar dron saldırısı (3. saldırı)	“Kapsamlı yangın hasarı”; akış 28 Ağustos’ta yeniden başladı. Macaristan Dışişleri Bakanı Szijjártó: “Enerji güvenliğimize saldırı”.
7 Eylül 2025	Bryansk bölgesinde tekrar saldırı	“Kapsamlı yangın hasarı”; MOL sevkiyatın planlandığını doğruladı, ancak kısa kesintiler yaşandı.

Ocak 2025 itibarıyla hat, ağırlıklı olarak Belarus’un Naftan Rafinerisi’ne Rus petrolü taşıyor; Belarus bölümü Gomeltransneft Druzhba JSC tarafından işletiliyor.

Diplomatik ve Ekonomik Etkiler

Macaristan ve Slovakya Tepkileri: Ülkeler, saldırıları “saldırganlık” olarak nitelendirdi ve Ukrayna’dan durmalarını talep etti. Macaristan Başbakanı Orbán, Zelenskiy’in “hattın geleceği Macaristan’ın tutumuna bağlı” sözlerini “tehdit” olarak gördü ve AB Komisyonu’nu göreve çağırdı. Slovakya Dışişleri Bakanı Blanár: “Ulusal çıkarımız Rus petrolü”.

Ukrayna Açıklaması: Zelenskiy, saldırıları Rusya’nın savaş finansmanını kesmek için meşru gördü ve Macaristan’ın Ukrayna’nın AB üyeliğine vetosunu ima etti.

AB ve Alternatifler: AB, 2027’ye kadar Rus petrolünü faz-out etmeyi planlıyor. Hırvatistan’ın Janaf hattı (Adriyatik üzerinden), MOL’un (Macaristan) rafinerilerini tam kapasite besleyebilir; 2025 sonuna kadar 2.1 milyon ton sözleşme imzalandı, ancak maliyet yüksek.Eylül 2025’te Brüksel, Druzhba akışını kesme hazırlığında; bu, Trump’ın “Rus enerjisinden vazgeçin” çağrısını destekleyebilir.

Ekonomik Riskler: Kesintiler, Orta Avrupa’da yakıt kıtlığına yol açabilir; MOL ve Transpetrol rezerv kullandı, ancak uzun vadeli kesinti devlet stoklarını zorlar.

2025 sonu itibarıyla hat kısmen işler durumda, ancak savaş ve yaptırımlar nedeniyle belirsizlik devam ediyor.

Kaynak: Musitem Haber