Reuters: İran’daki Kız Okuluna Yönelik Saldırıdan Amerikan Güçleri Sorumlu

Tesnim Haber Ajansı Uluslararası Grubunun bildirdiğine göre; iki Amerikalı yetkili, Amerikalı askeri müfettişlerin, cumartesi günü İran’da bir kız okulunu hedef alan ve 175 çocuğun şehit olmasıyla sonuçlanan saldırıdan Amerikan güçlerinin sorumlu olma ihtimalini değerlendirdiklerini açıkladı
.
Bu yetkililere göre; söz konusu değerlendirme şu an için bir ön değerlendirmedir, soruşturma henüz nihai bir sonuca ulaşmamıştır ve inceleme süreci hala devam etmektedir.

Reuters haber ajansı, bu soruşturma hakkında henüz daha fazla detayın yayımlanmadığını bildirdi; bu kapsamda, söz konusu ön değerlendirmenin hangi kanıtlara dayandığı, bu saldırıda ne tür mühimmat kullanıldığı, bundan hangi kurumun sorumlu olduğu ve Amerika Birleşik Devletleri’nin bu okulu neden hedef almış olabileceği hususları belirsizliğini korumaktadır.

Reuters’in son haberine göre (6 Mart 2026 tarihli exclusive rapor), ABD askeri müfettişleri, İran’ın güneyindeki Minab kentinde bir kız okuluna (kız ilkokulu) düzenlenen ve çok sayıda çocuğun ölümüne yol açan saldırının büyük olasılıkla ABD güçleri tarafından gerçekleştirildiğini değerlendiriyor.

Ancak bu henüz ön değerlendirme niteliğinde; soruşturma tamamlanmadı ve nihai bir sonuca ulaşılmadı. İki ABD’li yetkili, Reuters’e konuşarak bu bilgiyi anonim olarak paylaştı.

Olayın Arka Planı

• Saldırı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının ilk günü (28 Şubat 2026 / Cumartesi) gerçekleşti.
• İran tarafı, Minab’daki Shajareh Tayyebeh kız okulunun vurulduğunu ve 150-168 civarında öğrencinin (çoğunlukla 7-12 yaş arası kız çocukları) hayatını kaybettiğini iddia ediyor. İran’ın Cenevre’deki BM Büyükelçisi Ali Bahreini bu rakamı 150 olarak verdi; bazı İran kaynakları 160-168’e kadar çıkarıyor. Reuters, ölüm sayısını bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtiyor.
• İran devlet medyası, cenaze görüntülerini yayınladı; küçük tabutlar İran bayraklarıyla kaplı olarak gösterildi.
• Saldırı, savaşın en ölümcül sivil olaylarından biri olarak nitelendiriliyor ve uluslararası tepki çekti.

ABD Tarafının Açıklamaları

• ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, “ABD güçleri bir okulu kasten hedef almaz” dedi ve olayın soruşturulduğunu belirtti.
• Savunma Bakanı Pete Hegseth, soruşturmanın devam ettiğini kabul etti.
• ABD, sivil hedefleri kasten vurmayacağını vurguluyor ancak “yanlışlıkla” olma ihtimalini dışlamıyor. Bazı analizler, okulun yakınındaki bir İran deniz üssünün hedef alındığını ve okulun tesadüfen vurulmuş olabileceğini öne sürüyor (örneğin New York Times raporları).

Uluslararası Tepkiler

• BM İnsan Hakları Ofisi ve uzman panelleri, olayı “korkunç” olarak nitelendirdi ve soruşturma çağrısı yaptı. Saldırının arkasındaki güçlerin şeffaf inceleme yapması gerektiği belirtildi.
• UNESCO ve Malala Yousafzai gibi isimler kınadı.
• Saldırı, uluslararası insancıl hukuk kapsamında sivil yapılara (okul) yönelik kasıtlı saldırı olarak savaş suçu teşkil edebileceği yönünde yorumlanıyor.

Bu haber, ABD-İsrail-İran arasındaki çatışmanın tırmandığı bir dönemde geliyor ve sivil kayıplar nedeniyle büyük tartışma yaratıyor.

Saldırının hukuki sonuçları

Minab’daki kız okuluna (Shajareh Tayyebeh İlkokulu) yönelik saldırı, uluslararası hukuk açısından ciddi ihlaller içerebilecek bir olay olarak değerlendiriliyor. Saldırının ABD güçleri tarafından gerçekleştirildiği yönündeki ön değerlendirmeler (Reuters’in 6 Mart 2026 tarihli raporu) henüz kesinleşmemiş olsa da, hukuki sonuçlar büyük ölçüde saldırı türüne (kasıtlı mı, ihmal mi, orantısız mı) bağlı.

Uluslararası İnsancıl Hukuk (IHL) Çerçevesi

Saldırı, Cenevre Sözleşmeleri ve Ek Protokolleri ile Roma Statüsü gibi kurallara tabi. Temel ilkeler:

• Ayrım ilkesi (distinction): Askeri hedefler ile siviller/okullar arasında ayrım yapılmalı. Okullar sivil nesne olarak korunur ve kasıtlı hedef alınması yasaktır.
• Orantılılık ilkesi (proportionality): Beklenen askeri avantaj, sivillere (özellikle çocuklara) vereceği zararla orantılı olmalı. 150-175+ çocuğun ölümü, orantısız kabul edilebilir.
• İhtiyat ilkesi (precaution): Hedef doğrulanmalı, sivil kayıplar en aza indirilmeli.
• Kasıtlı saldırı durumunda → Savaş suçu (war crime) teşkil eder (Roma Statüsü Madde 8(2)(b)(ix): Eğitim kurumlarına kasıtlı saldırı).
• İhmal veya orantısız saldırı durumunda → Ciddi ihlal (serious violation), potansiyel savaş suçu veya insanlığa karşı suç.

BM İnsan Hakları Ofisi, UNESCO ve bağımsız uzmanlar saldırıyı “korkunç”, “uluslararası hukukun ağır ihlali” ve “savaş suçu potansiyeli taşıyan” olarak nitelendirdi. UNESCO, okulların çatışmalardan korunması gerektiğini (BMGK Karar 2601) vurguladı. UN Çocuk Hakları Komitesi, çocukların “yan hasar” olamayacağını belirtti.

Olası Hukuki Sonuçlar ve Süreçler

1. ABD İç Soruşturması:
   • Pentagon ve Savunma Bakanlığı soruşturma yürütüyor (Pete Hegseth’in açıklaması).
   • Sonuç: Yanlış hedefleme, istihbarat hatası veya “yakındaki askeri üs” (IRGC deniz üssü) nedeniyle tesadüfi vurulma olabilir. ABD, “kasıtlı okul hedeflemesi” yapmadığını savunuyor.
   • İç sonuç: Disiplin cezası, komuta değişikliği veya askeri adalet süreci (ancak nadiren üst düzey yargılama).
2. Uluslararası Soruşturma ve Hesap Verebilirlik:
   • BM: Acil soruşturma çağrısı (Human Rights Office, Volker Türk). “Saldırıyı yapan taraf soruşturmalı ve şeffaf olmalı.”
   • ICC (Uluslararası Ceza Mahkemesi): ABD Roma Statüsü’ne taraf değil → ICC yargı yetkisi sınırlı (ancak BMGK referansı ile mümkün, fakat veto riski yüksek).
   • Diğer: Evrensel yargı yetkisi (universal jurisdiction) yoluyla bazı ülkelerde dava açılabilir, ancak pratikte zor.
3. Diplomatik ve Siyasi Sonuçlar:
   • BM Güvenlik Konseyi’nde kınama veya yaptırım tartışması (ABD/İsrail vetosu muhtemel).
   • İran’ın misilleme ve tazminat talepleri artabilir.
   • Uluslararası kamuoyunda ABD/İsrail imajı zarar görür; sivil kayıplar savaşın meşruiyetini sorgulatır.

Özet Tablo: Olası Senaryolar ve Sonuçlar

Şu an (7 Mart 2026) soruşturma devam ediyor; nihai rapor çıkana kadar kesin hüküm yok. Yeni uydu görüntüleri, videolar ve tanıklıklar (NYT, Al Jazeera analizleri) okulun sivil statüsünü doğruluyor ve askeri yakınlığın “koruma kalkanı” olmadığını gösteriyor.

Kaynak: Musitem Haber