Salı günü Azerbaycan’dan kalkış yapan bir Türk C-130 askeri kargo uçağı Gürcistan’da düştü.
Gürcistan İçişleri Bakanlığı, Türk Hava Kuvvetlerine ait askeri nakliye uçağının Azerbaycan sınırına 5 kilometre mesafede, Signagi bölgesinde düştüğünü, kazayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu
Milli Savunma Bakanlığı: Düşen uçağımızda uçuş ekibi ile birlikte 20 personelimiz bulunuyordu. Arama kurtarma çalışmaları devam etmektedir.
Türkiye Milli Savunma Bakanlığı Salı günü yaptığı açıklamada, Azerbaycan-Gürcistan sınırı yakınlarında düşen bir C-130 askeri kargo uçağında uçuş ekibi de dahil olmak üzere 20 Türk personelin bulunduğunu bildirdi.
Arama ve kurtarma çalışmalarının devam ettiği belirtilirken, olası diğer uyruklu yolcular veya kazanın nedeni hakkında ek bilgi verilmedi.
Arama kurtarma ekipleri olay yerine doğru yola çıtığı bildirildi.
Türkiye Savunma Bakanlığı, Gürcistan’ın Azerbaycan sınırına yakın bir yerde meydana gelen kazayı duyurdu ve olay yerine ulaşmak için Gürcü yetkililerle koordinasyon halinde olduklarını belirtti.
İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Gürcü mevkidaşıyla telefonda görüştüğünü, Gürcü bakanın kaza yerine doğru yolda olduğunu söyledi.
Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Azerbaycan’ın Gence kentinden Türkiye’ye dönerken havalanan Türk Silahlı Kuvvetleri’ne (TSK) ait C-130 Hercules tipi askeri kargo uçağının (kuyruk tescili: 68-01609, sefer sayısı: TUAF543) Gürcistan-Azerbaycan sınırında düştüğünü resmi olarak duyurdu. Olay, 11 Kasım 2025 tarihinde, kalkıştan yaklaşık 8 kilometre sonra meydana geldi. Uçak, Gürcistan’ın Kaheti bölgesinde, Sığnağı ilçesinden 5 km uzakta irtifa kaybederek yere çakıldı.
Can Kayıpları ve Kurtarma Çalışmaları
- MSB’nin ilk açıklamasında can kayıplarına dair net bir bilgi verilmedi; ancak arama kurtarma (AK) çalışmalarının Azerbaycan ve Gürcistan makamlarıyla koordineli olarak başlatıldığı belirtildi.
- İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya, Gürcistan İçişleri Bakanı Gela Geladze ile görüşerek olayı teyit etti; Geladze’nin olay yerine hareket ettiği bildirildi.
- Gürcistan İçişleri Bakanlığı, kazayla ilgili soruşturma başlattı ve hava unsurları dahil AK ekiplerinin bölgeye sevk edildiğini açıkladı. Bölgedeki kötü hava koşulları çalışmaları zorlaştırıyor.
- Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, “TSK’ya ait askeri kargo uçağındaki askerlerin kaybı nedeniyle derin üzüntü duyduk” diyerek taziye mesajı paylaştı.
Olayın Detayları
- Uçak Özellikleri: C-130 Hercules, 1954’te tasarlanan, 4 motorlu çok amaçlı askeri nakliye uçağı. Türk Hava Kuvvetleri envanterinde 1963’ten beri kullanılıyor; 74 asker taşıma kapasitesine sahip. Dünya genelinde 60’tan fazla ülke tarafından aktif olarak kullanılıyor.
- Olası Neden: Henüz resmi bir neden açıklanmadı. Sosyal medyada (X platformunda) uçağın “vurulmuş” olabileceği iddiaları dolaşıyor; bazı kullanıcılar düşüş anına ait olduğu söylenen videolar paylaştı. Ancak İletişim Başkanı Fahrettin Altun, “Teyit edilmemiş bilgilerin paylaşılmaması” çağrısı yaptı ve sadece resmi açıklamaların takip edilmesini istedi.
C-130 Hercules Kazalarının Geçmiş Örnekleri
Lockheed C-130 Hercules, 1954’ten beri üretilen ve dünya genelinde en yaygın kullanılan askeri nakliye uçağıdır. Yaklaşık 2.600 adet üretilmiş olup, %15’inden fazlası (yaklaşık 350+ kaza) çeşitli kazalarda kaybedilmiştir. Bu kayıpların bir kısmı savaşta vurulma, bir kısmı bakım hataları, kötü hava koşulları, aşırı yükleme veya pilot hatası kaynaklıdır. Vietnam Savaşı’nda ABD’ye ait 70 C-130 kaybedilmiştir; toplamda 29’u yerde imha edilmiştir.
Öne Çıkan Kazalar Tablosu
| Tarih | Ülke/Operatör | Açıklama | Ölüm Sayısı | Nedeni (Tahmini) |
|---|---|---|---|---|
| 24 Nisan 1965 | ABD Hava Kuvvetleri (Vietnam) | Korat Üssü’nde (Tayland) kalkış sırasında kötü hava ve ağır yük nedeniyle iki motor arızası; uçak yere çakıldı. Güneydoğu Asya Savaşı’ndaki ilk C-130 kaybı. | 10 (tüm mürettebat) | Kötü hava, motor arızası, aşırı yük |
| 24 Ağustos 1965 | ABD Deniz Piyadeleri (Hong Kong) | Kai Tak Havalimanı’ndan kalkışta pistten çıkıp denize çakıldı; pervane tersine döndü. Deniz Piyadeleri’ndeki ilk kayıp. | 4 (mürettebat) | Pist sapması, pervane arızası |
| 12 Kasım 1971 | ABD Hava Kuvvetleri (ABD) | Little Rock Üssü’nde (Arkansas) kalkışta kaza; eğitim uçuşunda 6.000 lb yük bırakma simülasyonu sırasında düştü. Üste en ölümcül kaza. | 10 (mürettebat) | Kalkış arızası (detaylı inceleme: yük dengesizliği) |
| 13 Ekim 1994 | Endonezya (Heavy Lift) | Hong Kong Kai Tak Havalimanı’ndan kalkışta suya çakıldı; 4. pervane aşırı hızlandı. | 9 (mürettebat) | Pervane arızası, aşırı hız |
| 30 Haziran 2003 | Cezayir Hava Kuvvetleri | Boufarik Havalimanı’ndan kalkışta motor yangını; Blida yakınlarında evlere çakıldı. | 15 (5 mürettebat + 10 yer) | Motor yangını, yüksek irtifa kaybı |
| 13 Ağustos 2006 | Cezayir (Air Algérie) | İtalya Piacenza’da 24.000 ft’ten yüksek hızla yere çakıldı; L-100-30 modeli. | 3 (mürettebat) | Hızlı irtifa kaybı (pilot hatası?) |
| 17 Haziran 2002 | ABD Orman Servisi (Walker, California) | Yangın söndürme görevi (Tanker 130); kanat yapısal arızası nedeniyle kanatlar koptu. Eski uçak (21.863 saat uçuş). | 3 (mürettebat) | Yapısal yorgunluk, yaşlı uçak |
| 4 Temmuz 2021 | Filipinler Hava Kuvvetleri | Jolo Havalimanı’na inişte düştü; Filipinler askeri tarihinin en ölümcül kazası. Eski ABD uçağı (11.000 saat uçuş ömrü kalmıştı). | 53 (50 uçakta + 3 yer) | Malzeme ve insan faktörü, hava koşulları; stall (düşük hızda kanat kaldırma kaybı) |
| 10 Temmuz 2017 | ABD Deniz Piyadeleri (Mississippi) | Seyir sırasında pervane kanadı arızası; gövdeye saplandı. Enkaz 8 km yayıldı. | 16 (tüm mürettebat) | Bakım hatası (2011 onarımı yetersiz) |
| 15 Ekim 2015 | ABD Hava Kuvvetleri (Afganistan) | Celalabad Havalimanı’ndan kalkışta 28 saniye sonra düştü; gece görüş kılıfı kontrole sıkıştı. | 14 (11 uçakta + 3 yer) | Pilot hatası (kontrol sıkışması) |
| 13 Nisan 1982 | ABD Hava Kuvvetleri (Türkiye) | Erzurum’dan İncirlik’e giderken Erzincan Refahiye’de düştü; NATO görevi. | Bilinmiyor (mürettebat) | Bilinmiyor (muhtemel hava koşulları) |
Genel Gözlemler
Güvenlik İyileştirmeleri: 1998’den beri üretilen C-130J Super Hercules varyantı, daha modern motorlar ve aviyoniklerle kaza oranını %50 azalttı. Düzenli bakım (örneğin İngiltere RAF) kayıpları minimize ediyor.
Yaygın Nedenler: Kazaların %40’ı motor/pervane arızası, %25’i hava koşulları, %20’si yapısal yorgunluk veya bakım sorunları kaynaklı. Savaş bölgelerinde (Vietnam, Irak, Afganistan) vurulma veya dost ateşi de etkili.
Türkiye Bağlantısı: Türk Hava Kuvvetleri’nde 1964’ten beri 20+ C-130 var; envantere giren ilk modellerden biri eğitimde kaza yaptı (detaylı tarih bilinmiyor). 1982’deki ABD uçağı kazası Türkiye semalarında gerçekleşti. Güncel kaza (11 Kasım 2025, Gürcistan) ise motor arızası veya hava koşulları şüphesi taşıyor; inceleme devam ediyor.
Kaynak: Musitem Haber
